DENiZLER EFSANESi

LÜFER BALIĞI - ELF

2009-10-04T18:30:00.005+03:00

Pomatomus saltator

Lüfer : Lüfergiller familyasından lüfer (Pomatomus saltator) sıcak ve ılık denizlerin 10-200 m derinlikteki ortasularında yaşayan kemiklibalıktır. Lüfergiller familyasının Türkiye denizlerindeki tek temsilcisidir. Küçük sivri dişleri içeren ağzı, gövdesinin ucundadır. Sırtı, yanlara doğru giderek açılan parlak koyu mavi-yeşilimsi gümüşi, karnı parlak beyazdır. Göğüs yüzgeci ve solungaç kapağı sarımsı, diğer yüzgeçleri sarımsı ve mattır. Eti çok lezzetli olan lüfer boyuna göre çeşitli adlar alır. Defne yaprağı (10 cm'ye kadar), çinekop (10-18 cm arası), sarıkanat (18-25 cm arası), lüfer (25-35 cm arası), kofana (35 cm'den fazla). Türkiye sularında boyu ender olarak 1 m'yi bulabilen bu balık, sürü oluşturan balıklarla (hamsi, uskumru, kolyoz, istavrit, sardalye vb.) beslenir.

LUCERNARIA - BELL JELLYFISH

2009-10-04T18:16:00.003+03:00

Lucernaria quadricornis (Stauromedusae, Scyphozoa)

Lucernaria : Lucernaria (Lucernarium) şemsiyesi bir sapla deniz otlarına tutunan medüz cinsidir. Her biri yakıcı kapsül bakımından zengin bir dokunaç demeti, bir ropalyum ve bir yalın göz taşıyan 8 lobu vardır.

LEVREK BALIĞI - SEA BASS

2009-10-04T18:06:00.006+03:00

Dicentrarchus labrax

Levrek balığı : Levrek (Dicentrarchus labrax) sıcak, serin ve ılık denizlerin en çok 100 m derinliğe kadar inen kıyı kesimlerinde orta sularda yaşayan kemiklibalıktır. Türkiye sularında boyu 1 m'yi bulabilen bu balığın boyu 40 cm'ye kadar olan yavrularına ispendek denir. Başında sikloit, bedeninde ktenoit pullar vardır. Sırtları kurşuni-gri, yanları parlak gümüşi, karınları beyazdır. Dipte ya da dibe yakın kesimlerde avladığı omurgasızlar ve küçük balıklarla beslenir. Eti çok lezzetlidir. Dip çevirme ağları (ırıp, manyat vb.), yemli olta ve parakete ile avlanır.

LEPISOSTEUS - LONG NOSE GAR

2009-10-04T17:13:00.004+03:00

Lepisosteus osseus

Lepisosteus : Lepisosteidae familyasından Lepisosteus cinsi orta ve kuzey Amerika'da yaşayan 7 türü kapsar. Lepisosteus cinsi üyelerinde birçok ilkel özelliğe rastlanmaktadır. Heteroserk kuyruk yüzgeci, karında sarmal tıkaç, kalın ganoit pullar. Hava keseleri, havayı solumaya olanak veren bir uyarlanma geçirdiğinden akciğer görevi yapar. Lepisosteus'lar turnabalığına benzeyen, sırt ve kuyrukaltı yüzgeçleri çok geride, gaga gibi uzanmış çenelerinde güçlü dişler bulunan yırtıcı balıklardır. En iri tür, orta Amerika'nın Büyük Okyanus cephesinde bulunan Lepisosteus tristoechus'un boyu 3 m'yi ağırlığı 200 kg'ı aşabilir.

LATiMERYA - COELACANTH

2009-10-04T16:45:00.003+03:00

Latimeria chalumnae

Latimerya : Latimeryagiller familyası, Crossopterygii altsınıfının Actinista takımından latimerya (Latimeria chalumnae), kretase devri sonunda (80 milyon yıl önce) soyu kuruduğu sanılırken, 1938'de Mozambik boğazında canlı olarak bulundu. Crossoterygii'ler ikiye ayrılır. Dörtayaklı omurgalıların atası olan Rhipidistia'lar, başlıca cinsi Coelacanthus olan Actinistia'lar. Devon devrinde Spitzberg'deki tatlısu çökelleri arasında ortaya çıkan latimerya daha sonra denize indi ve İkinci Zaman'ın sonuna kadar denizlerde yaşadı. Sayılarında büyük bir çoğalma görülmedi. 1938'de yakalanan latimeryadan sonra, ikinci latimerya ancak 1952'de Komor adaları yakınında avlanabildi. Günümüzde çeşitli müze ve laboratuvarlarda 60'dan fazla latimerya bulunmaktadır. Latimeryalar tıknaz hayvanlardır. Boyu 2 m'ye yaklaşır ve Karbon devrinden bu yana boyu hemen hemen değişmemiştir. Gri-mavi renklerinin hafif çizgili kozmoit pulların yapısından geldiği sanılmaktadır. Birinci sırt yüzgeci dışındaki yüzgeçler saplı, kuyruk yüzgeçleri üç toplu ve difiserktir. İkinci Zaman'da yaşamış latimeryalarla karşılaştırıldığında iskelet yapısı çok gerilemiştir ve büyük bölümü kıkırdaklıdır. Beyin çok küçüktür ve beyin yarımyuvarlakları Actinopterygii öbeği üyelerinkinden farklı olarak terstir. Koni biçimindeki güçlü dişleri bu yırtıcı hayvanın etçil beslendiğini kanıtlar. Bağırsağında sarmal bir kapakçık vardır. Karın yüzünde bulunan körelmiş, yağla dolu uzun borunun körelmiş bir akciğer olduğu sanılmaktadır. Günümüzde, latimerya yalnızca Komor adaları çevresinde 200-1000 m derinlikteki dipler arasında rastlanmaktadır. Günümüzde birkaç latimeryayı yaşatmak için büyük çabalar harcanıyorsa da bu konuda önemli bir başarı elde edilememektedir.

LAPiN - WRASSE

2009-10-04T16:31:00.005+03:00

Labrus bimaculatus

Lapin : Lapinagiller familyasından lapin kıyılarda yosunla kaplı kayalık diplerinde ve bol bitkili kesimlerinde yaşayan iki kemiklibalık türünün ortak adıdır. Bu türler: Lapina ya da ördekbalığı adıyla bilinen Labrus bimaculatus (boyu 40 cm'yi bulur), Lapina ya da çilbalık adıyla tanınan Labrus merula (boyu en çok 40 cm). Her iki türde etçildir. Omurgasızları, balık yumurtalarını ve küçük balıkları yerler.

LANGUST - CRAYFISH

2009-10-04T16:14:00.004+03:00

Palinurus elephas

Langust : Palinuridae familyasından langust (Palinurus elephas) genellikle iri bedenli birçok on ayaklı kabuklu türünün ortak adıdır. Başlıca özellikleri duyargalarının uzun olmasıdır. Langustlar, ilk ayaklarının kıskaçsız olması ve uzun, güçlü ve dibi dikenli duyargalarıyla ıstakozdan ayrılır. Tropikal ve yarıtropikal denizlerde yaşayan türleri de vardır. Güney yarıküre'nin ılıman sularında yakalanan bazı türleri (jasus'lar gibi) dondurularak Avrupa pazarlarında satılır. Karadeniz dışındaki denizlerimizde bulunan langustların kabuğu koyu kırmızı, mor ve yer yer de turuncu beneklidir. Ne var ki pişirilince bütün bedenleri kıpkırmızı olur. Langustlar, ıstakoz sepetleri ve rastlantısal olarak da fanyalı ağlarla yakalanırlar.

KUMBALIĞI - GYMNAMMODYTES CICERELLUS

2009-08-19T19:23:00.005+03:00

Gymnammodytes cicerellus

Kumbalığı : Kumbalığıgiller familyasından kumbalığı (Gymnammodytes cicerellus) Akdeniz kıyılarında yaşayan, bedeni pulsuz, uzunca sürelerle kendini kuma gömer. Kumbalıkları, gelgit nedeniyle sular çekildiğinde, orağa benzeyen bir aletle kumlar karıştırılarak avlanır. Çoğu yenebilen bu balıkları avcılar daha çok yem olarak kullanırlar. Boyu 18 cm'ye kadardır. Kumbalığı adı altında bundan başka iki tür daha vardır: Ammodytes tobianus (boyu 20 cm'ye kadar), Hyperoplus lanceolatus (boyu 35 cm'ye kadar).

KÖPEKBALIĞI - SHARK

2009-08-19T19:15:00.008+03:00

Mustelus mustelus

Köpekbalığı : Harharyasgiller familyasının Mustelus cinsine giren üç kıkırdaklıbalık türünün ortak adıdır. Sıcak, ılık ve oldukça serin denizlerde yaşayan, 200-300 m derinlikleri seven köpekbalıkları, güneşli havalarda daha derinlere inerler. Solungaç kapakları yoktur. Başın yanlarında duran solungaç her iki yandaki 5'er yarıkla dışarı açılır. Ağızları başın altındadır. Etçildirler. Sürü oluşturan balıkları, orta sulardaki omurgasızları ve dip balıklarını avlarlar. Yıldızlı köpekbalığı adıyla da bilinen Mustelus asterias'ın kuyruk yüzgecinin arka bölümü genellikle beyazımsıdır. Boyu 2,5 m'yi bulabilir. Özköpekbalığı adıyla da bilinen Mustelus mustelus'un bedeni, sırt ve yanlara doğru koyu esmer-gri ve arduvaz rengidir ve beyazımsı lekelidir. Karnı grimsi ya da sarımsı olur. Boyu 1,5 m'yi ancak bulur.Akdeniz özköpekbalığı da denen Mustelus mediterraneus'un bedeni, sırt ve yanlara doğru kirli gri renkli ve siyahımsı lekelidir. Karnı daha açık renkli olur. Boyu 1,5 m'ye ulaşabilir. Yüzlerce köpekbalığı türünden yalnızca 20-30 kadarı deri üretmek için uygundur. Derisi marokencilik ve tahta parlatma da kullanılır. Köpekbalıklarının bütünüyle iskeleti kıkırdaklıdır (ama kireçleşmiştir). Köpekbalıklarının koku alma duyuları çok gelişmiştir. Tehlikeli köpekbalığı türleri: Kaplan köpekbalığı, Büyük beyaz köpekbalığı, Leopar köpekbalığı, Sarı köpekbalığı. Saldırgan olmayan köpekbalıkları: Yakalı köpekbalığı, Balina köpekbalığı, Camgöz, Göçmen köpekbalığı, Tilki köpekbalığı.

KIZILKANAT - RUDD

2009-08-19T19:09:00.003+03:00

Scardinius erythrophthalmus

Kızılkanat : Sazangiller familyasından kızılkanatın (Scardinius erythrophthalmus) bedeni koyu, yanları açık, karnıysa beyaza çalan gridir. Boyu 35 cm'ye kadardır. Sırt yüzgeci kahverengi, yüzgeçleri canlı kırmızıdır. Bitki bakımından zengin durgun suları sever. Hepçildir. Larvalar böcekler ve yosunlarla beslenir. Eti lezzetlidir. Kızılgöz ve çapakbalığıyla kolay melezlenir.

KIRLANGIÇBALIĞI - TUB GURNARD

2009-08-19T18:59:00.005+03:00

Trigla lucerna

Kırlangıçbalığı : Kırlangıçbalığıgiller familyasından kırlangıçbalığı (Trigla lucerna, Aspitrigla obscura) sıcak ve ılık denizlerin kıyı kesiminde en çok 450 m derinlikte yaşayan iki kemiklibalık türünün genel adıdır. Her iki türde de, bedenin yanlarında, sırttan karna doğru paralel çizgiler bulunur. Göğüs yüzgeçlerinin ön yanlarında, parmak biçiminde, etli, yüzgeçten ayrılan üçer ışın vardır. Bu ışınlar balığın dipte yavaş yavaş yürümesini, kumları, çamurları eşelemesini sağlar. Etçildirler. Aspitrigla obscura'nın birinci sırt yüzgecinin ikinci ışını diğerlerinden daha uzundur. Balığın boyu Türkiye karasularında en çok 35 cm'ye ulaşabilir. Trigla lucerna'nın göğüs yüzgecinin dış kesimi mor-kırmızı, iç kesimi parlak mavidir. Ayrıca iç kesimde yuvarlak, büyük, esmer bir leke bulunur. Boyu 70 cm'ye ulaşabilir.

KILIÇBALIĞI - SWORDFISH

2009-08-19T18:52:00.005+03:00

Xiphias gladius

Kılıçbalığı : Kılıçbalığıgiller familyasından kılçbalığı (Xiphias gladius) sıcak ve ılık denizlerin kıyıdan uzak, 800 m derinliğe kadar inen kesimlerinde yaşayan kemiklibalıktır. Boyu 4 m'dir, nadiren 5 m olabilir. Kılıçbalığının göğüs yüzgeci orak biçiminde, suratı çok uzun ve yassı bir kılıç biçimindedir. Bu kısım 6 m 500 kg ağırlığında bir balıkta 2m kadardır. Genellikle yalnız dolaşır. Yırtıcı ve saldırgandır. Eti çok lezzetlidir. Karaciğerinden yağ ve A vitamini elde edilir.

KEPENEZBALIĞI - CHUB

2009-08-19T18:45:00.006+03:00

Leuciscus cephalus

Kepenezbalığı : Sazangiller familyasından kepenezbalığı çoğunlukla tatlısularımızda yaşayan üç kemiklibalık türünün ortak adıdır. Bu türler Leuciscus cephalus, Leuciscus idus, Leuciscus borystenicus. Ortasularda yaşayan bu balıkların iri ağızları suratlarının ucundadır. Hepçildirler. Bedenleri ovaldir. Genellikle yeşilimsi esmer gri bedenlerinin sırtı koyu esmer, yanları gümüşi, karınları beyaza yakın açık renklidir. Yazın sular durgun olduğunda, su yüzeyine yaklaşan sinekleri, kelebekleri vb. suyun dışına sıçrayarak yakalayabilir. Kepenezbalıkları yapay sinekle avlanabilir. Yaz mevsiminde ve sular çok durgun olduğunda her çeşit canlı böcekle ya da ucuna beyaz balıkları yakalamada kullanılan herhangi bir yem takılmış ortasu oltasıyla avlanabilir. Kepenezbalıkları çok ürkektir. Etleri yumuşaksa da pek lezzetli değildir.

KEL TURNABALIĞI - BOWFIN

2009-08-19T18:39:00.005+03:00

Amia calva

Kelturnabalığı : Kelturnabalığıgiller familyasından kel turnabalığı (Amia calva) Kuzey Amerika tatlısularında yaşayan, biyolojisi ve dış görünüşüyle ılıman bölgelerin sazanbalığına benzeyen, tümkemikli iri balıktır. Kel turnabalığı hem İkinci Zaman'da yaşamış balıklarınkine benzeyen ilkel özelliklere, hem de kemiklibalıklarınkine benzeyen özelliklere (sikloit pullar ve homoserk kuyruk yüzgeci gibi) sahiptir. Fizostom yüzme kesesi havayı soluma olanağı verir.

KELER BALIĞI - ANGEL SHARK

2009-08-19T18:30:00.006+03:00

Squatina squatina

Kelerbalığı : Kelerbalığıgiller familyası, camgözbalığımsılar takımından kelerbalığı (Squatina squatina) sıcak ve ılık denizlerin kıyı kesimlerinde 5-400 m derinlikler arasında yaşayan bir köpekbalığıdır. Kelerbalığı yassı bedenli bir balıktır, ama geniş yüzgeçleri, karnın yanlarındaki solungaç yarıkları, çok geride ve kuyruk üstünde bulunan sırt yüzgeçleri, gözleri ve sırttaki soluk delikleri ile vatoza benzer. Etçildir, omurgasızlar, canlı ve ölü balıklar vb. ile beslenir.

KEFAL - GREY MULLET

2009-08-19T18:21:00.005+03:00

Mugil cephalus

Kefal : Kefalgiller familyasından kefal (Mugil cephalus) hem sıcak ve ılık denizlerin 100 m derinliğe kadar inen kıyı bölgelerinde, hem de acısularda ve tatlısularda yaşayan kemiklibalıktır. Boyu 75 cm'ye kadar olabilir. Kefalin birbirinden ayrı iki sırt yüzgeci vardır. Sırtı koyu mavi-kurşuni-gridir. Yanlara doğru bu renkler giderek açılır. Yanlarda 12 esmer çizgi bulunur. Göz kapağı göz bebeğine kadar uzanır. Başı pulludur. Ömürleri uzundur. 15-16 yıl yaşayabilirler. Çok ürkek ve çok çeviktir. Hepçildir ölü ve diri hayvansal organizmalar, yosunlar ve döküntülerle beslenir.

KAZIKKUYRUK - GYMNURA ALTAVELA

2009-08-19T18:14:00.004+03:00

Gymnura altavela

Kazıkkuyruk : Dikenliuyuşturanbalığıgiller familyasından kazıkkuyruk (Gymnura altavela) sıcak ve ılık denizlerin 100 m derinliğe kadar inen kıyı kesimlerinde yaşayan kemiklibalıktır. Boyu 150 cm'ye kadar ulaşabilir. Bedeni sırta ve karına doğru yassılaşan kazıkkuyruk, genişliği 2 m'yi aşan bir disk biçimindedir. Kuyruk dibinde, testere dişli, uzun bir zehirli diken vardır. Etçildir, omurgasızlar ve balıklarla beslenir.

KAYABALIĞI - PROTERORHINUS MARMORATUS

2009-08-19T18:02:00.006+03:00

Proterorhinus marmoratus

Kayabalığı : Kayabalığıgiller familyasından kayabalığı karın yüzgeçleri bir çekmen oluşturan, küçük, altı kemiklibalık türünün genel adıdır. Kayabalığı genel adıyla bilinen 6 tür, Proterorhinus marmoratus, Thorogobius ephippiatus, Gobins geniporus, Negobius kessleri, Negobius syrman, Negobius ratan'dır. Kayabalıkları göç etmezer. 0-75 m derinlikteki diplerde yaşar. Boyları 6-25 cm arasında değişir. Zaman zaman tatlısu ağızlarına, acısulu bölgelere ve denizkulaklarına da girer. Türkiye de 32 türüne rastlanır. Bazıları süngerlerde asalak yaşar ya da başka balıkların solungaç boşluğuna sığınır. Bazılarıysa yumuşak diplerde kazılmış yuvaları böcekler ya da karideslerle paylaşır.

KAŞIKÇIL BALIĞI - PADDLEFISH

2009-08-19T17:48:00.007+03:00

Polyodon spathula

Kaşıkçıl balığı : Çokdişlimersingiller familyasından olan kaşıkçılbalığı tatlısularda yaşayan, mersinbalığına benzeyen, ama skutellumu bulunmayan ve rostrumu kaşık gibi uzamış iki kıkırdaklıbalık türünün genel adıdır. Mississippi'de yaşayan ve Amerika kaşıkçılbalığı ya da Amerika kaşıkağızlıbalığı adıyla da bilinen Polyodon spathula'nın boyu 2 m'yi bulur. Yangzi Ciang'da yaşayan Psephurus gladius'un boyuysa 6 m'yi bulabilir. Yumurtalarından nefis bir havyar yapılır.

KARiDES - SHRIMP

2009-08-19T17:25:00.006+03:00

Palaemon serratus

Karides : Denizde ve tatlı sularda yaşayan, orta büyüklükte, yüzücü, onayaklı birçok kabuklu türünün ortak adıdır. Karideslerin tümü soy bakımından birbirlerine uzak iki büyük öbeğe ayrılır. Kamçılıgarnelgiller ve karidesgiller. Kamçılıgarnelgiller, çok iri (bazılarının boyu 20 cm'yi geçer), tropikal ya da yarıtropikal bölgelerde az derin sularda yaşayan türleri içerir. Akdeniz'de bulunan Caramotes'ler, Avrupa pazarlarında satılan kamçılıgarnelgillerin örnek tipidir. Karidesgiller familyası çok çeşitli türleri içerir. Asıl karides ya da teke karidesi (Palaemon serratus), çalı karidesi (Crangon crangon). Karidesgiller genellikle küçük bedenlidir. Boyları 15 cm'den az olur. Buna rağmen tropikal bölge tatlısularında yaşayan, uzun ve güçlü kıskaçlı Macrobrachium'ların boyu çoğunlukla 20 cm'yi geçer. Bu türler pazarlanmak amacıyla bol miktarda avlanır.

KAMBUR BALiNA - HUMPBACK WHALE

2009-08-19T17:13:00.005+03:00

Megaptera novaeangliae

Kambur balina : Balinagiller familyasından kambur balina (Megaptera novaeangliae) bütün okyanuslarda bulunur. Çok uzun göğüs yüzgeci vardır. Yüzgecinin boyu 15 m uzunlukta eni 5 m'dir. Bedeni uzun değil kalındır.

KALKANBALIĞI - TURBOT

2009-04-01T16:22:00.008+03:00

Psetta maeotica

Kalkanbalığı : Kalkanbalığıgiller familyasından kalkanbalığı (Psetta maeotica) ılık ve oldukça derin denizlerin 10-400 m derinlikleri arasında yaşayan kemiklibalıktır. Boyu 1 m'ye kadar çıkar. Kumlu, çamurlu dipleri seven kalkanbalığı, dipte sağ yanına yatar. Gözü yassı bedeninin sol yanındadır. Etçildir, dipte ya da dibe yakın yerlerde bulduğu omurgasız, balıklar ve ölü hayvanlarla beslenir. Sol yanı genellikle açıklı koyulu esmer, sarımsı kurşuni dalgalı, yer yer hareli ve koyu esmer lekelidir. Sağ yanıysa beyazdır. Eti beyaz ve çok lezzetledir. Çivili kalkanbalığı (Psetta maxima) türüne kalkanbalığı dendiği de olur.

KALAMAR - LOLIGO VULGARIS

2009-04-01T15:16:00.003+03:00

Loligo vulgaris

Kalamar : Onayaklılar takımında kalamar (Loligo ve Ommastrephes) uzunca, ovalimsi bedenli (Avrupa denizlerinde uzunluğu 8-50 cm'ye ulaşır), orta sularda yaşayan kafadanbacaklıdır. Boynuzsu bir iç kavkısı vardır. On ayağından ikisi diğerlerinden bir kat daha uzundur. Kalamar ağlara ya da dipte gezinirken zokaya takılır. Karadeniz dışında Türkiye çevresindeki bütün denizlerde bulunur. Türkiye sularındaki tek türü Loligo vulgaris'tir. Akdeniz ülkeleri mutfağına giren eti, balık avı için mükemmel bir olta yemidir. Kalamar, iyi bilinmeyen derin deniz biçimlerine ve İkinci Zaman'da yaşamış belemnitlere benzer.

KABUKLU KEŞiŞ - PAGURUS

2009-02-08T16:28:00.005+02:00

Pagurus bernhardus

Kabuklu keşiş : Anomura takımından kabuklukeşiş (Pagurus) sürekli olarak karındanbacaklı bir yumuşakçanın terk edilmiş kavkısı içinde yaşayan ve yalnızca bedeninin ön bölümünü kavkının dışına çıkaran onayaklı kabukludur. Kabuklukeşişler özel bir yaşama biçimine uyarlanmanın ilginç bir örneğini oluştururlar. Kafadanbacaklı onayaklıların bütün ortak özelliklerini taşırlar. Sırtları bir kabukla örtülüdür. Gözleri saplıdır. Genellikle bakışımsız beş çift göğüs ayakları vardır (birincisi kıskaca dönüşmüştür). Buna karşılık karınları yumuşak ve bölütsüzdür. Karnın az çok sarmal biçimi, hayvanın içinde yaşadığı kavkıdan gelir. Sonuncu çifti tutunma organlarına dönüşen eklentiler bir yana bırakılırsa, karın eklentileri bedenin bir tek yanında toplanır. Dişilerde daha gelişmiş olan eklentiler yumurtlama desteği görevi yapar. Denizde ya da acısuların kıyı kesimlerinde yaşayan 1000 kadar kabuklukeşiş türü bilinir. Bununla birlikte bazı türlerine 5000 m derinlikte de rastlanır.

KABABURUN BALIĞI - CHONDROSTOMA

2009-02-08T16:18:00.006+02:00

Chondrostoma nasus

Kababurun balığı : Sazangiller familyasından kababurunbalığı (Chondrostoma ve Varicochinus) eski dünyanın ve Türkiye'nin tatlısularında yaşayan, ağızları başın alt yanında olan, boyu en fazla 50 cm'ye ulaşabilen balıklardır. Dudakları kalıncadır ve Varicorchinus cinsi üyelerinin ağız köşesinde 1 çift bıyık vardır. Hepçildirler, bitkiler, çamur içinde buldukları çeşitli kurtlar ve balık yumurtalarıyla beslenirler. Akarsuları seven, sürü oluşturan Chondrostoma nasus Orta Avrupa kökenlidir.

iZMARiT - BLOTCHED PICAREL

2008-12-13T19:59:00.005+02:00

Spicara maena

İzmarit : Maenidae familyasında izmarit (Spicara maena) eski dünyanın ılık ve serince denizlerinin dibi 200 m derinliğe kadar inen kıyı kesimlerinde yaşayan kemiklibalıktır. Ağızları körük gibi ileriye doğru uzayarak besinlerini kapar. Hepçildir, planktonları, balıkları, kabukluları, çeşitli bitkileri yer. Erkekleri hem daha irice, hem de daha parlak renklidir. Yan çizgisiyle göğüs yüzgeci arasında dört köşe bir leke vardır. Sürüler oluşturur. Yumuşak dipleri sever. Boyu 25 cm'ye kadar olabilir.

iSTiRiDYE - OYSTER

2008-12-13T19:51:00.004+02:00

Ostrea edulis

İstiridye : İsiridyeler (Ostrea edulis) denizlerde az derinde yaşayan, iki çenetli, yenilebilir, bir çenetiyle tutunan ve ekilerek yetiştirilebilen yumaşakçalardır. Yumurtayla çoğalan bu türün üyeleri, deniz yüzeyinin 1-1,5 m altından başlayarak derinlere doğru yayılır. Bütün kıyılarımızın kumlu ve çakıllı kesimlerinde dağınık istiridye öbekleri bulunur. Batı Avrupa ülkeleri Crassostrea gigas türünü yetiştirmektedir. İstiridye yavrusunun doğduğunda eşit büyüklükte iki çeneti vardır. Kısa süre sonra çenetlerinden biriyle dibe tutunur ve artık işe yaramayan organları, kirpikleri, ayakları ve bunları denetleyen sinir merkezleri yok olur. İstiridyelerin düşmanı çoktur. Yavru istiridyeleri parçalayıp yutan balıklardan başka birçok denizyıldızı ve yumuşakça, çenetleri zorlayıp istiridyeleri yemeyi başarır. Besin olarak istiridye en yapıcı ve en hafif besinlerden biridir. 200 g yumuşakça 315 g azotlu besine eşdeğerdir. İstiridye zehirlenmeleri genellikle bu hayvanların gemilerin bakır kaplamalarına yapışmasından ileri gelir. Bununla birlikte istiridyeler mayıs-eylül ayları arasında yumurtlama mevsimindedir ve ne olursa olsun zararlı sayılırlar.

iSTAVRiT - SCAD

2008-12-13T19:22:00.003+02:00

Trachurus trachurus

İstavrit : Carangidae familyasından istavrit (Trachurus trachurus) hem sıcak, hem de oldukça serin denizlerin 200 m derinliğe kadar inen kesimlerinde yaşayan kemiklibalıktır. İstavritin boyu ve dış görünüşü uskumruyu andırırsa da (yalnız istavritin yan çizgisi geniş ve dikensi pullardan oluşur. Uskumrunun yan çizgisindeki pullarsa hem küçük hem de dikensi değildir) eti uskumru kadar lezzetli değildir. Sırtı çoğunlukla mavimsi ya da parlak yeşildir. Bu renkler yanlara doğru açılarak bazen gümüşiye dönüşür. Karın kesimleri parlak gümüşi ya da beyazdır. Yüzgeçleri saydam ya da çok açık kurşuni olur. Yazın yüzeye yakın yerlerde, kışın derinlerde büyük sürüler oluşturur. Kış aylarına doğru küçük sürüler halinde Karadeniz'den Marmara denizi'ne doğru, nisan ve mayıs aylarındaysa ters yönde göç eder. Genç istavritler denizanalarının ve fizalyaların yakınında yaşarlar ve tehlike anında onların tahriş edici hücrelerinin koruyuculuğuna sığınırlar. Etçildir. Çeşitli balıklarla ve aç kaldıklarında konaklarının üreme organı bezleriyle beslenirler. Boyu 10 cm'ye kadar olan gençlerine kıraça denir.

iSPERMEÇET BALiNASI - SPERM WHALE

2008-12-13T19:06:00.006+02:00

Physeter catodon

İspermeçet balinası : İspermeçet balinasıgiller familyası, dişlibalinalar alttakımından olan ispermeçet balinası [amberbalığı ya da kaşalot (Physeter catodon)] dişlibalinaların en büyüğüdür. Erkeğin boyu 18 m'ye dişininki 12 m'ye ulaşabilir. Başın uzunluğu bütün uzunluğun yaklaşık üçte biridir. İspermeçet balinaları yaşlı bir erkeğin çevresinde toplanan çok sayıda dişiden oluşan sürüler halinde yaşarlar. Sıcak sularda durmadan dolaşır, beslendikleri mürekkepbalıklarını, dev kalamarları yakalamak için bazen çok derinlere dalarlar. Tropikal ve yarı tropikal denizlerde yaşayan, avını canlı yiyen bir balinadır. Avlarının mürekkebi bağırsaklarında toplanır ve gri amberi oluşturur. Gri amber parfüm imalatında uçucu maddelerin tespitinde kullanılır. İspermeçet balinaları etkin biçimde eti, özellikle yağı ve ispermeçeti için avlanır. İspermeçetten mum, yağlayıcı maddeler ve yün için kullanılan yağ sökücüler üretilir. Türün yok olmasını önlemek için çok sıkı kurallara bağlanan ispermeçet balinası avı Asor adalarında geleneksel biçimde el zıpkınıyla yapılır. Ayrıca boyu 4 m'yi geçmeyen, tropikal ve ılıman sularda yaşayan cüce ispermeçet balinası adlı bir türü daha vardır.

iSPARi - iSPAROZ - SPARAILLON

2008-12-13T18:54:00.005+02:00

Diplodus annularis

İspari : Sparidae familyasından ispari [ya da ispiroz (Diplodus annularis)] sıcak ve ılık denizlerin 400 m derinliğe kadar inen, kayalık, taşlı, kumlu diplerine yakın yaşayan ortasu kemiklibalığıdır. Bedeni ktenoit pullarla örtülüdür. Kuyruk sapında, üstten yanlara ve yan çizgi altına kadar uzanan siyah bir lekesi vardır. Üst dudağı kalındır. Etçildir ve karidesler, kurtlar ve omurgasızlarla beslenir. Boyu 20 cm'e kadar olabilir. Eti makbul değildir.

iSKORPiT - SCORPIONFISH

2008-12-13T18:49:00.004+02:00

Scorpaena porcus

İskorpit : İskorpitgiller familyasından iskorpit (Scorpaena porcus) sıcak ve ılık denizlerin en sığ kıyılarıyla 1000 m derinlikleri arasında yaşayan kemiklibalıktır. Kısa uzaklıklarda göç eden, yavaş hareketli bu balık etçildir. Ahtapot, karides, yengeç, denizanası vb. ile beslenir. Başında dikencikler, sırt yüzgeci dikenlerinin dibinde zehir keseleri bulunur. Dikenleri batınca çok acı veren ve güç kapanan yaralara yol açar. Boğaz aralığının ön yanında iki delik vardır.

iNCi LEVREK - MINNOW

2008-12-13T17:43:00.004+02:00

Phoxinus phoxinus

İnci levrek : Sazangiller familyasından inci levrek (Phoxinus phoxinus) kuzey yarımkürenin tatlısularında yaşayan kemiklibalıktır. Boyu 9-12 cm kadardır. İnci levreğin bedeni hemen hemen silindir biçiminde, başı güçlü, pulları küçüktür. Yeşilimsi bedeninin yan kesimlerinde farklı biçim ve sayıda lekelere rastlanır. Temiz ve akan suları sever. Genellikle alabalıklarla aynı suları paylaşır. Mayıs-haziran aylarında ürer. Yavrular altı gün sonra yumurtadan çıkar. Küçük omurgasızlarla beslenen yırtıcı bir balıktır. Alabalık avında yem olarak kullanılır.

iNCi BALIĞI - PEARL FISH

2008-12-13T17:23:00.005+02:00

Carapus acus

İncibalığı : İncibalığıgiller familyasından incibalığı [Fierasfer (Carapus) acus] sıcak ve ılık denizlerin derinliği 150 m'ye kadar inen kıyılarında yaşayan, ince uzun kuyruklu, çıplak derili kemiklibalıktır. Anüsü çok öndedir. Denizhıyarlarının dışkılığında, yumuşakçaların beden boşluğuna ya da tulumların yutağına sığınarak yaşar.

IDUS IDUS - LEUCISCUS IDUS

2008-12-13T17:16:00.004+02:00

Leuciscus idus

İdus idus : Sazangiller familyasından iri kepenezbalığından olan idus idus, Orta ve Doğu Avrupa'da yaşayan, yeşil-mavi sırtlı, beyaz karınlı, pembemsi yüzgeçlidir. Ağırlığı 2 kg'a ve boyu 40 cm'e kadar olan idus idus'un bazı ülkelerde kırmızı çeşidi yetiştirilmektedir.

IŞINLILAR - RADIOLARIA

2008-12-05T20:26:00.005+02:00

Radiolaria

Işınlılar : Işınlılar (Radiolaria), gövdesi zarla kaplı bir orta kapsülden oluşan Protozoa sınıfını oluşturur. Üzerinde bütün yüzeye yayılmış küçük delikler ya da belli bölgelerde toplanmış daha büyük delikler bulunan zar, kalın, jelatinl ve türdeş bir kılıfla kaplıdır. Bu kılıf da ağcıklı ama aksopotsuz protoplazma yalancıayaklarla örtülüdür. Işınlıların çoğunda, tek tek iğnecikler ya da çevresel bir kabuk biçiminde, içi dolu ya da boş parçalardan oluşan bir iskelet vardır. Hiç iskeleti olmayan birkaç ışınlı biçimi de vardır. Bazı ışınlılarsa plazmalı bedenlerinin çevresinde diyatome, sünger iğnecikleri vb. gibi yabancı kökenli cisimler toplar. Delikli ışınlıların çoğu denizlerde tek başına yaşar. Diğerleri ise erişkin duruma gelince topluluklar oluşturur. Işınlıların binlerce türü bilinir. Bunlar, özgül ağırlığı çevre özgül ağırlığından küçük kofullarla dolu jelatinli ve kalın örtüleri sayesinde planktonun öteki canlıları arasında yüzerler. Işınlılar yalancıayaklarıyla yakaladıkları diyatomelerle ve başka hayvanlarla beslenir.

ISTAKOZ - LOBSTER

2008-12-05T20:15:00.003+02:00

Homarus gammarus

Istakoz : Istakozgiller familyası Astacura alt takımına giren böceklere ve tatlısu ıstakozlarına benzeyen onayaklı kabuklu ıstakozun (Homarus) temel özelliği, ilk göğüs ayağı çiftinde güçlü kıskaçların bulunmasıdır. Bunları izleyen ikinci çifttede kıskaçlar varsa da bunlar küçüktür. Üç ıstakoz türü bilinir ve bunlar: Küçük bedenli ve sayıları çok azalmış olan türlerden biri Güney Afrika denizlerinde yaşar. Diğer ikisi Kuzey Atlas okyanusu'nda, kayalık kesimlerin 60 m'ye kadar inen derinliklerinde bulunur. Avrupa ıstakozu (Homarus gammarus), üzeri sarı menevişli koyu mavi bedenlidir. Ağırlığı yaklaşık 9 kg olan bireylerin boyu 60 cm'yi bulabilir. Amerika ıstakozunun (Homarus americanus) özelliği karın yüzünün kırmızımsı rengidir. Bu türün bireyleri de hemen hemen aynı boya ulaşırsa da, daha kalın bedenli olurlar ve ağırlıkları 17 kg'ı geçebilir. Istakozlar, daha çok, yem olarak içlerine balık yerleştirilmiş sepetlerle avlanır.

HiNDiSTAN BALIĞI - SQUIRRELFISH

2008-12-05T19:50:00.005+02:00

Holocentrus ruber

Hindistanbalığı : Hindistanbalığıgiller familyasından hindistanbalığı (Holocentrus ruber) sıcak ve ılık denizlerin 50 m derinliğe kadar inen kıyılarında, kayalar, taşlar ve mercan kayalıklarıyla örtülü diplerde yaşayan kemiklibalıktır. Süveyş kanalının açılmasından sonra Hint okyanusu'ndan Akdeniz'e giren bu etçil balığın boyu 25 cm'yi bulabilir. Gözleri çok iridir. Kuyrukaltı yüzgeçlerinin 3. dikeni çok güçlü, kalın ve öbür dikenlerden uzundur. Çeşitli omurgasızlarla, küçük balıklarla beslenir. Sıcak denizlerde kıyıya yakın yaşayan en parlak renkli balığı olan hindistanbalığının bütün bedeni ve yüzgeçleri parlak kırmızıdır. Yanlarında boydan boya uzanan 6-8 parlak gümüşi ya da gümüşi-pembe şerit vardır.

HERMELLA

2008-12-05T18:56:00.008+02:00

Sabellida brehm

Hermella : Sabellariidae familyasından hermella, soğuk ya da ılıman denizlerde yerleşik yaşayan kıllı halkalısolucan cinsidir. Birbirine yapışmış kumlardan ya da çakıllardan yararlanarak önemli kütleler oluşturan borular yaparlar.

HAMSi

2008-12-05T18:49:00.005+02:00

Engraulis encrasicholus

Hamsi : Hamsigiller familyasından hamsi (Engraulis encrasicholus) sıcak ve ılık denizlerin kıyı bölgelerinde ve açıklarında yaşayan, çok uzun ağız yarıklı, kısa alt çeneli kemiklibalıktır. Ortasularda (150 m'ye kadar) bulunan hamsinin bedeni ince, uzun bir iğ biçimindedir. İnce, iri kolay dökülebilen pullar bütün bedeni kaplar. Ağız alt yandadır. Hayvansal planktonlarla beslenen bu etçil balığın karasularımızda boyu en çok 18 cm'ye ulaşabilir. Göçmen balıktır. Canlı bireylerin yeşilimsi mavi sırtları, hayvan öldükten çok kısa süre sonra siyaha yakın koyu lacivert-yeşil bir renge dönüşür. Göğüs ve karın yüzgeçleri hafifçe grimsidir. Karadeniz'in simgesi haline gelen bu balık Türkiye'de yaygın biçimde avlanıp, tüketilmektedir.

HALIOTIS - DENiZ KULAĞI

2008-12-05T18:44:00.005+02:00

Haliotis tuberculata

Haliotis : Denizkulağıgiller familyasından haliotis (Haliotis tuberculata) önden solungaçlı, karındanbacaklı, yenebilen bir yumuşakça cinsidir. Kavkısı kulak biçimindedir. Bir dizi deliği vardır ve içi sedeflidir. Denizkulağı genel adıyla da bilinen Haliotis cinsi üyeleri, kayaçlara tutunan ya da taşlar altında yaşayan iri yumuşakçalardır. Tropikal bölgelerdeki türleri çok güzel sedefleri nedeniyle makbuldür.

GÜNEŞ BALIĞI - RAINBOW WRASSE

2008-12-02T21:03:00.007+02:00

Coris julis

Güneşbalığı : Lapinagiller familyasından güneş balığı (Coris julis) sıcak ve ılık danizlerde sığ kesimlerinden 120 m derinliğe kadar inen yerlerinde yaşayan, bir ölçüde dibe bağımlı kemiklibalıktır. Boyu 25 cm'ye kadar olabilir. Güneşbalığının bedeni yanlardan oldukça basıktır. Ağzında iki sıra sivri köpekdişi vardır. Bedeninde ve yüzgeçlerinde yeşilimsi zemin üzerinde çeşitli parlak renkli boyuna çizgiler bulunur. Yanlarda, gene boyuna uzanan portakalrengi, zikzak parlak bir şerit yer alır. Karnı gümüşi menekşe rengi çizgilidir. Omurgasızlar, küçük balıklar, midyeler, balık yumurtaları vb. ile beslenir.

GROMI - GURAMI

2008-12-02T20:53:00.006+02:00

Trichogaster leeri

Colisa laila

Gurami (Gromi) : Cennetbalığıgiller familyasından gurami adı altında üç tür toplanır. Bunlar: Colisa, Osphronemus ve Trichogaster cinsi üyeleri. Malezya ve Endonezya'da tatlı ve acı sularda yaşayan kemiklibalıktır. Dolambaçlı solunum organıyla donanan gurami havayı solur. Erkek gurami, mukusla korunan hava kabarcıklarından bir yuva yapar ve yumurtalarla yavrular burada saklanır. iri türler yerel olarak tüketilir. Çok canlı renkli, küçük bedenli türler akvaryum balıklarıdır.

GUPPY - LEBISTES

2008-12-02T20:42:00.003+02:00

Lebistes reticulatus

Guppy (Lebistes) : Dişlisazangiller familyasından guppy ya da lebistes [lepistes (Lebistes reticulatus)] Tropikal Amerika'da tatlı sularda yaşayan, birçok çeşidi akvaryumlarda beslenen kemiklibalık. Erkek guppynin renkleri canlıdır ve değişinimleri akvaryumseverin isteğine bağlı olarak ayıklanır. Boyu ufak (erkek=3 cm, dişi=5-6 cm) olmakla beraber, sivrisineklerin ve Chironomus cinsi üyelerinin larvalarını avlayan çok yırtıcı bir balıktır. Birçok ülkede bu balıktan sıtmayla mücadelede yararlanılır. Guppy, doğurucu bir hayvandır ve dişisi süperfetasyon uygular. Sürekli hamile kalabilme özelliğine sahiptir. Gebe iken bile hamile kalabilir.

GÖLGEBALIĞI - GRAYLING

2008-12-02T20:30:00.008+02:00

Thymallus thymallus

Gölgebalığı : Alabalıkgiller familyasından gölgebalığının (Thymallus) Türkiye sularında yaşayan üç türü (Thymallus thymallus, Thymallus vexillifer ve Thymallus vulgaris) vardır. Yaldız gibi parlayan derili, yeşil ve mavimsi sırtlı, yanları parlak gümüşi-gri üzerine esmer çizgili balıklardır. Başları oldukça küçük, alt çenesi üst çenesinden kısadır. Küçük balıklar, böcekler, yengeçler, karidesler, yumurtalar ve larvalarla beslenir.

GELiNCiKBALIĞI - GAIDROPSARUS

2008-12-02T19:43:00.006+02:00

Gaidropsarus vulgaris

Gelincikbalığı : Mezgitgiller familyasının Gaidropsarus, Enchelyopus, Antonogadus ve Ciliata cinslerine giren balıkların genel adıdır. Ilık ve oldukça soğuk denizlerin 5-500 m derinlikleri arasında yaşayan gelincikbalıklarının suratlarında bıyıkları vardır, uzundur ve birinci sırt yüzgeçleri sürekli hareket halinde krinoit ışınlardan oluşur. Gelincikbalıklarının Türkiye'de yaşayan tek türü ise Gaidropsarus mediterraneus'tur. Taşlı kayalık diplerdeki çukur ve kovuklarda yaşayan bu balıkta, biri alt çenenin ucunda, diğer ikisi üst çenede burun deliklerinin iki yanında bulunan üç bıyık vardır. Gündüz gizlenir, gece avlanır. Dip hayvancıkları (karides, çağanoz, yengeç, böcek vb.) ve küçük balıklarla beslenir. Boyu Türkiye sularında 45 cm'yi bulabilir.

FOK - MONK SEAL

2008-12-02T19:29:00.007+02:00

Monachus schauinslandi

Fok : Fokgiller familyası, yüzgeçayaklılar takımından etçil deniz memelisidir. Fokların kısa ve kadifemsi tüyleri mekik biçimi bedenlerini nemden çok iyi korur. Dış kulakları yoktur. Bu hayvanlarda güçlü duyu kılları bulunur. Kısa üyeleri, irikulaklıgillerdekinin tersine, toprakta yürümelerine olanak vermez. Foklar özellikle soğuk denizlerde yaşayan hayvanlardır. Soluk almak için buzda delikler açarak bankiz altında kalabilirler. Çoğunlukla son derece misk kokulu olmalarına karşın etleri, derilerinin altındaki yağ ve postları için (bu durumda yünsü derili bebek foklar tercih edilir) avlanırlar. Bütün foklar kabuklularla, balıklarla ya da kafadanbacaklı hayvanlarla beslenir. Çiftleşmek için ya da doğurmak için karaya veya bankiz üstüne çıkarlar. Deri değiştirmede suyun dışında gerçekleşir ve bu sırada foklar beslenemezler. Foklar üç öbeğe ayrılır, bunlar: Birinci öbek Afrika çevresi bölgelerde yaşayan foklar. İkinci öbek tropikal bölgelerde yaşayan foklar ve bunlarda üçe ayrılır. Bu foklardan keşiş foku ya da Akdeniz foku (Monachus monachus) Akdeniz'de yaşar. Soyları hızla tükenmekte olan Akdeniz fokunun avlanması yasaktır fakat kanunlara uymayan balıkçılar tarafından yapılan gizli avlanmalar sonucu, sayıları 150-300 civarında kalmıştır. Türkiye'de Muğla'nın Marmaris ilçesi ve Mersin'in Bozyazı ilçesi civarında görülür. Sonuncu öbekse Antartika'da yaşayan türleri içerir. İnsanlar, tilkiler, kızak köpekleri, katil balinalar ve diğer yüzgeçayaklılar tarafından avlanırlar.

FENER BALIĞI - ANGLER FISH

2008-11-23T14:39:00.007+02:00

Lophius piscatorius

Fener balığı : Fenerbalığıgiller familyasından olan fenerbalığı iki türü kapsayan kemiklibalıklara verilen addır (Lophius budegassa ve Lophius piscatorius). Ilık ve serin denizlerin kıyı kesimlerinde 500 m derinliğe kadar inen, diplerde yaşayan fenerbalıkları çok büyük başlı ve ağızlıdır. Bedenleri sırt ve karına doğru yassılaşır. Gözler başın üst yanındadır. Bu balıklar dipte, yosunlar arasında, yalnızca gözleri ve ağzı dışarda kalmak üzere, hiç kıpırdamadan beklerler. Sırt yüzgeçinin ilk ışınından çıkan ve ağzının üstüne kadar gelen dokunacın ucunda yer alan, püskül gibi kısımdan ışık yayar ve deniz dibinde oluşturduğu yakamozlarla avını yanına çeker ve birdenbire ağzını açarak yutar. Derisi pulsuz ya da düğmelidir. Alt çenelerinin ve başının çevresinden etlice saçaklar sarkar. İskeleti kemikleşmiştir. Dişleri tehlikelidir. Karasularımızda boyu 2 m'yi bulabilen bu hayvan çevresindeki her tür canlıya hatta deniz kuşlarına bile saldırır. Eti lezzetlidir ve daha çok, derisi soyulan kuyruk kesimi makbuldür.

ELEKTRiKLi YILAN BALIĞI - ELECTRIC EEL

2008-11-23T14:30:00.005+02:00

Electrophorus electricus

Elektrikli yılanbalığı : Gymnotidae familyasından elektrikli yılanbalığının 50 kadar türü vardır. Tropikal Amerika'da tatlı sularda yaşayan, sazanlar takımından bazı kemiklibalıkların genel adıdır. Derisi çıplaktır, iri bir yılanbalığına benzer ve elektrik organlarıyla donanmıştır. Bedeni dardır, kıvrım kıvrım olabilen bir kuyruk yüzgeci, küçük gözleri vardır. Çok az oksijenli sularda yaşar. Soluk almak için sık sık su yüzeyine çıkar. Elektrik üreten kaslı iki tip organı bulunur. Elektrolokalizasyon görevi yapan organlar ve hayvanın beden uzunluğunun beşte dördünü kaplayan, büyük hayvanları bile felç yapabilecek ya da öldürebilecek kadar güçlü bir elektrik yükü boşaltabilen elektrik organlarıdır. Mesela Electrophorus electricus türünün üyeleri bir atı ya da öküzü öldürebilir. Elektrikli yılanbalıkları böcekler, kurbağalar ve balıklarla beslenir.

ELEKTRiK BALIĞI - TORPEDO

2008-11-23T14:19:00.006+02:00

Torpedo marmorata

Elektrik balığı: Hypotremata öbeğinden elektrikbalığı (Torpedo) temel özelliği elektrik boşalımları yapabilmek olan köpekbalıklarının bir öbeğini oluşturur. Elektrikbalıkları, göğsün başa kaynaşmasından oluşan bir ön disk ve iki sırt yüzgeci taşıyan, zehirli iğne bulunmayan, etli kuyruğuyla deniz kedisine (kedibalığı) benzer, Elektrikli levhaların prizmatik sütunlar halinde sıralanmasından oluşan elektrik organları (değişikliğe uğramış kas dokusu), hayvana elektrik boşalmaları (170-220 volt) gerçekleştirme olanağı verir. Elektrikbalığı bu boşalmalar (insan için tehlikesizdir) sayesinde avlarını yutmadan önce felç eder. Elektrik balıkları gece dolaşır, tuzak kurarak avlanır. Kıyıda, kıta sahanlığında, birkaç yüz metre derinlikte kuma gömülür. Doğurarak ürer (her defasında 15 yavru). Kıyılarımızda üç türü vardır. Elektrikbalığı ya da uyuşturanbalığı (Torpedo nobiliana). Lekeli elektrikbalığı ya da lekeli uyuşturanbalığı (Torpedo marmorata). Benekli elektrikbalığı ya da benekli uyuşturanbalığı (Torpedo torpedo).

DÜLGER BALIĞI - ZEUS FABER

2008-11-23T14:14:00.005+02:00

Zeus faber

Dülgerbalığı: Dülgerbalığıgiller familyasından dülger balığı (Zeus faber) yüksek ve yassı bedenli kemiklibalıktır. Kıta sahanlığının çamurlu diplerinde öbekler halinde yaşar. Bir yanına yatarak yüzer. Eti lezzetlidir ve boyu 70 cm'e ağırlığı 8 kg'a kadar ulaşır.

DROMIA - SPONGE CRAB

2008-11-23T14:03:00.005+02:00

Dromia personata

Dromia : Dromiacea öbeğinin örnek tipi dromia cinsine giren yengeçler daha çok tropikal ve yarıtropikal denizlerde bulunurlar. Akdeniz'de bulunan Dromia personata, küremsi bedenli, kıllı, yumruk iriliğinde bir yengeçtir. İki arka ayağı aracılığıyla sırtı üzerinde canlı bir sünger tutar, onu saklar ve korur. Bazı kesimler hamal veya kambur yengeç ismini de kullanırlar.

DiL BALIĞI - SOLEIDAE

2008-11-23T13:57:00.007+02:00

Soleidae

Dilbalığı : Genellikle ılık ve serin denizlerde, bazı türleriyse sıcak denizlerde yaşayan, sol böğrünün üstüne yatarak yüzen, dibi kumlu, az çakıllı, çamurlu, az derin kesimleri yeğleyen Soleidae ve dilbalığıgiller (Bothidae) familyasından bazı yassı kemiklibalıkların genel adıdır. Dilbalıklarının vücudu oval, uzunca ve çok yassıdır. Üzeri dokununca ele set gelen (ktenoid) küçük pullarla kaplıdır. Göz bulunmayan sağ yanının baş bölümünde genellikle siğilimsi kabarcıklar bulunur. Burnu değirmi, ağzı aşağıda, kemerli ve görünen yanında dişsizdir. Kıyılarımızda çoğunluğu küçük boyda (40 cm'e kadar) 18 dilbalığı türü bulunmaktadır. Bothus pantherinus türü sıcak denizlerde yaşamaya uyarlanmış, Süveyş kanalının açılmasından sonra Kızıldeniz'den Akdeniz'e geçmiştir. Akdeniz'de yaygın türlerden Bothus podas yassı bedenli, gözleri birbirine çok uzak, bedeni göz göz lekelerle kaplı, açık kahverengi bedenli bir balıktır. Dilbalığı, genellikle derisi soyularak pişirilir. Tavada, ızgarada, kağıtta ve güveçte pişirilebildiği gibi şişi, buğulaması, ograteni de yapılır ya da beyaz şarap sosuyla hazırlanır.

DiKENCEBALIĞI - DiKENCE BALIĞI

2008-11-23T13:42:00.009+02:00

Spinachia spinachia

Pungitius pungitius

Gasterosteus aculeatus

Dikencebalığı : Dikenlibalıkgiller familyasına bağlı dikencebalığı 4 türe ayrılmıştır.
Bunlar: Tatlı sularda yaşayan, pulsuz derili, kimisinin bedeni kemik levhalarla kaplı, sırt yüzgecinin önü üç dikenli, anüs yüzgeci dişlerle dolu tek dikenli, küçük kemiklibalık, boyu 11 cm'e kadardır (Gasterosteus aculeatus). Nadiren denize açılan, sırt yüzgecinin önünde 9-10 kısa diken bulunan ve işitme organlar boğazının altına açılan tatlısu kemiklibalığı, boyu 7 cm'e kadardır (Pungitius pungitius). Yalnızca denizde yaşayan, sırt yüzgecinin önünde 14-16 diken bulunan ve zostera yosunluklarında çok görülen kemiklibalık türü, boyu 20 cm'dir (Spinachia spinachia). uzun dikencebalığı. Dikence balığı bütün Avrupa sularında yaygındır ama acı sulara ve denizlere girmektende geri kalmaz. Durgun sulardaki otlar arasında yaşar. Küçük hayvanlarla ve başka balıkların yumurtalarıyla beslenir. Üreme zamanı erkek dikencebalığı göz alıcı renklere bürünür. Saldırganlaşır ve bir alanı sınırlayarak orada, böbrek salgısıyla birbirine yapıştırdığı otlardan bir yuva yapar. Bir ya da bir çok dişiyi art arda yuvaya yumurtlamaya davet eder. Sonra döllediği yumurtaları kıskançlıkla korur. Hem yumurtaların hem de yavruların oksijen almasını sağlar. Dikencebalıklarının erişkinlerinde kemik levhalarının sayısı ve büyüklüğü son derece değişiktir.

DEV DENiZ KAPLUMBAĞASI - LEATHER BACK SEA TURTLE

2008-11-23T13:32:00.007+02:00

Dermochelys coriacea

Dev deniz kaplumbağası: Bağasız kaplumbağagiller familyası örnek tipi olan dev deniz kaplumbağası (Dermochelys coriacea) bağası bulunmayan, engine yakın her yerde yaşayabilen deniz kaplumbağasıdır. Dev deniz kaplumbağası bugünkü kaplumbağaların en büyüğüdür. Ön yüzme küreklerinin açıklığı 3 m'dir. Bağası boylamasına 7 karina oluşturarak uzanan, kalın bir deriye gömülü, kiremit gibi üst süte binişmiş, küçük kemik levhalarından oluşur. Özellikle balıkla ve yumuşakçalarla beslenir ve yumurtalarını, özel bir yer seçmeden kumsallara yumurtlar.

DERE iSKORPiTi - BULLHEAD

2008-11-23T13:22:00.004+02:00

Cottus gobio

Dere iskorpiti: Cottus gobio gibi tatlı sularda ve Enophyrs bubalis gibi denizlerde yaşayan iri kafalı çeşitli balıklara dere iskorpiti denir. Dere iskorpiti, kıyılarda yalnız yaşayan, dikenlerle donanmış çok iri kafalı balıklardır. Pusu kurarak avlanır ve çok yırtıcıdır. Erkekleri ve dişileri boyları ve renkeleriyle birbirlerinden ayrılır. Yumurtalar bir taşın altına konur ve erkek yumurtaları korur. Triglops murrayi ve Myoxocephalus scorpius Avrupa kıyılarına kadar inen kuzey türleridir. Cottus gobio, suda yaşayan böcekler ve balık yumurtalarıyla beslenir. Avrasya'nın bütün soğuk ve yüksek kesimlerinde bulunur.

DENiZ YILDIZI - STARFISH - SEA STAR

2008-11-21T21:46:00.005+02:00

Asteridae

Denizyıldızı: Derisidikenliler (Asteridae) familyasından denizyıldızlarının 200'den fazla türü vardır. Başlıca özellikleri, kollarının dallı olmaması, pek esnek olmamaları, genellikle kollarının kaide bölümünün geniş ve sayılarının 5 (ne var ki Asterina cinsinde 6-8'e, Solaster cinsinde 14'e kadar varan dala rastlanır) olmasıdır. Ortada yer alan bir disk çevresinde ışın düzeni içinde sıralanan bu kolların boyları genellikle kısadır ve birbirlerinden pek uzak değildir. Kollar rastlantı sonucu hatta isteyerek kopabilir ve kopan kolların her biri eksiksiz bir hayvana dönüşür. Denizyıldızının karın yüzünde kolların olukları içinde küçük çekmenler ve ortada ters yüz olabilen bir sindirim kesesi vardır. Asıl denizyıldızı (Asterias rubens), çekmenlerini kabukları üzerine yapıştırarak kabuklarını açtığı midyelerle beslenir. Kabuğunu açtığı midyenin içine ters dönmüş midesini sokar ve hayvan evreninde çok ender rastlanan bir dış sindirimi gerçekleştirir. Denizyıldızının başkalaşımı çok karmaşıktır ve larvalar erişkinlere hiç benzemez.

DENiZ YILANI - SEA SNAKES

2008-11-21T21:13:00.004+02:00

Hydrophidae

Denizyılanı: Öndenoyukluyılanlar familyasından (Hydrophidae) denizyılanlarının Hint okyanusunun tropikal sularında yaşayan, zehirli ve 50 kadar türü vardır. Denizyılanları denizde yaşamaya uyarlanmışlardır. Tıkız bir kuyruk, sübaplı burun delikleri vardır. Bazı türleri (Laticauda cinsi üyeleri) karaya yumurtlar. Diğerleri doğururlar ve sudan hiç ayrılmazlar. Hepsi de balıkla beslenir ve yüzen insanlar için tehlikeli olabilir. Denizyılanıgiller Filipinler'de cinsel uyarıcı olarak satılır ve füme olarak yenirler. Uzunluğu en çok 2 m'dir.

DENiZ KESTANESi - SEA URCHINUS

2008-11-21T21:05:00.005+02:00

Echinoidea

Denizkestanesi: Derisidikenlilerin denizkestaneleri sınıfında yer alan denizkestanesinin (Echinoidea) temel özelliği, kollarının bulunmaması, beşli ya da bazen ikili bakışım göstermesi, sık dikenli olmamasıdır. Az çok birbirine kaynaşmış, üstüste sıralanmış levhacıklardan oluşan sağlam kabuğa sahiptir. Bazı durumlarda bu kabuk ince bir levha kadar yassılaşır. Bazı durumlardaysa küremsi bir biçim alır. Çoğunlukla kürenin iki kutbunda ağız ve anüs deliği bulunur. Anüs kutbunu çevreleyen beş kireçli levhacıkta, eşey bezleri ürünlerinin çıktığı bir delik bulunur. Denizkestaneleri genellikle ayrı eşeylidir. Üreme organı, kabuğun iç yüzüne yapışık bez kökenli beş keseden oluşur. Hayvanın yaşadığı su çevresinde döllenenyumurtalar çok küçüktür. Kireşli iğneciklerin taşıdığı büyük kollarla donanan, plankton hayvanları arasında yer alan larvalara dönüşür. Ekinopluteus adlı bu larvanın içinde denizkestanesi gelişir. Yavru gelişimini tamamlayınca, kabuk çözülür ve yavru kesin biçimini almış olarak dibe düşer. Sığ kıyılardan derin sulara kadar her yerde denizkestanelerine rastlanır. Atlas okyanusu ve Akdeniz'de yaşayan Paracentrotus lividus türü yenebilir. Avrupa kıyılarında bulunan Echinus melo ya da Echinus acutus gibi iri bedenli türlerin kabuğundan süs lambaları yapımında yararlanılır. Deniz kestaneleri sürtme ağlarla dip taraklanarak avlanır. Akdeniz'de denizkestaneleri yaya ya da gemiyle birer birer avlanır. Avcı ucu yarık bir kamışla denizkestanesini yakalar.

DENiZ KEDiSi - COMMON STINGRAY

2008-11-19T12:17:00.005+02:00

Dasyatis pastinaca

Denizkedisi: Dikenliuyuşturanbalığıgiller (Dasyatidae) ve denizkedisigiller (Chimaeridae) familyasından denizkedisi, Atlas okyanusu, Akdeniz ve Ege denizi'nde yaşayan, hatta bazı türleri Marmara denizi ve Karadeniz'e kadar yayılan bazı köpekbalıklarının genel adıdır. Kamçı biçimindeki kuyruğunda zehir bezleri vardır. Denizkedileri zehirli balıklardır. Üçgen biçimli göğüs yüzgeçleri, başın önünde bir rostrum oluşturur. Gözler ve birinci solungaç yırtığı sırttadır. Dişleri küçüktür, erkeklerin dişleri dişilerinkinden daha sivridir. Derileri üstünde birkaç dikensi çıkıntı bulunur. Kıyıların genellikle 10-60 m derinlikteki kesimlerinde dolaşır. Doğurarak ürer ve embriyolar dölyatağındaki bir sütle beslenir. Türkiye sularında iki türü yaşamaktadır. Bunlar: Denizkedisi ya da rina (Dasyatis pastinaca boyu 1,5 m'ye kadar), denizkedisi ya da iğneli vatoz ya da rina (Dasyatis centroura boyu 1,5 m'yi bulabilir). Derinlerde dolaşan, yatırma ağı veya trol ağıyla avlanabilen balıklardır. Erkeğin alnında çiftleşme sırasında dişiyi tutmaya yarayan bir eklenti (tentakulum) vardır.

DENiZ KAPLUMBAĞASI - SEA TURTLE

2008-11-19T12:07:00.004+02:00

Chelonia mydas

Denizkaplumbağası: Dev denizkaplumbağası dışında denizde yaşayan bütün kaplumbağa türlerini kapsayan denizkaplumbağası (Cheloniidae), iri, yassı bağalı, üyeleri yüzgece dönüşmüş, su içinde kolayca, karada (yumurtlamak için karaya çıkar) güçlükle ilerleyebilen kaplumbağaları içerir. Denizkaplumbağasıgillere bütün sıcak denizlerde rastlanır. Açıklardan çok kıyı kesimlerinde bulunur. Başlıca türleri şunlardır: Ağırlığı 200 kg'ı aşabilen, çoğunlukla otçul beslenen, yumurtaları ve eti makbul olan çorba kaplumbağası ya da yeşil kaplumbağa (Chelonia mydas). Daha iri bir tür olan, çoğunlukla etçil beslenen, eti az yenen karetta kaplumbağası (Caretta caretta). Daha küçük bedenli, belli yörelerde yaşayan, Antiller'de avlanan kurşuni denizkaplumbağası (Lepidochelys olivacea). Etçil beslenen, pulları değerli, soyu giderek azalan, daha çok Hint okyanusu-Büyük Okyanus kesiminde bulunan kiremitli kaplumbağa (Eretmochelys imbricata).

DENiZ KADAYIFI - IRIS MOSS

2008-11-19T12:00:00.005+02:00

Chondrus crispus

Denizkadayıfı: Gigartinaceae familyasından deniz kadayıfı (Chondrus crispus), Atlas okyanusu kıyılarında yetişen ve yenebilen kırmızı suyosunudur. Denizkadayıfları kıyılarda kayalar üzerinde ve su içinde yetişen, 5-10 cm boyunda, yarı saydam, sert ve esnek şeritler halindedir. Deniz çekildiği zaman toplanır, yıkanıp temizlenerek güneşte kurutulur. Taze iken bataklık kokusunu andıran bir kokusu vardır. Kurutulan yosunlar telkadayıfı görünümü alır. Kaynar suda pelteleşerek yumuşar. Helme, karbonhidrat, az miktarda iyot ve brom taşır. Haşlanarak çıkarılan suyu, batıda halk arasında çok kullanılan göğüs yumuşatıcı, balgam söktürücü, öksürük kesici bir ilaç sayılır. Ayrıca bu niteliklerinden dolayı hayvan yemi olarak da kullanılır. Helmesi kumaş aprelemede ve besleyici sıvıları pelteleştirmede kullanılır.

DENiZ iNEĞi - STELLER'S SEA COW

2008-11-19T10:28:00.005+02:00

Hydrodamalis gigas

Denizineği: Denizineğigiller familyasından denizineği [Rhytina(ya da Hydrodamalis) gigas] Büyük Okyanus'ta yaşamış ve 19.yy'da soyu tüketilmiştir. Steller denizineği, Büyük Okyanus'ta ve Bering boğazında yaşıyordu. Denizineğinin son yakalanma tarihi 1863'e kadar iner ve bu tarihten bu yana hiçbir üyesine rastlanmamıştır. 7-8 m uzunluğunda, ince ve seyrek kıllarla örtülü bedenli, ağzında diş yerine boynuzsu çiğneme levhaları bulunan, yosunlarla beslenen bir hayvandı. Leğen kemiği ilkeldi, arka ayakları yoktu. Saldırgan değildi, eti yenebiliyordu. Denizineğinin soyu hızla tüketilmiştir.

DENiZ iĞNESi - PIPEFISH

2008-11-19T10:16:00.004+02:00

Syngnathus acus

Deniziğnesi: Deniziğnesigiller familyasından Syngnathus cinsinden kemiklibalıklara deniziğnesi denir. Deniziğnelerinin, bir zırhın (birbirine eklenen halkalardan oluşan kemik levhalar) koruduğu ipliksi uzun bedenleri vardır. Uzun, boru biçimindeki burnu, dar ve dişsiz bir ağza açılır. Solungaçları püskül biçimindedir. Göğüs yüzgeçleri çok gelişmiş, anal yüzgeçleri ilkeldir. Erkekler, döllenmiş yumurtaları, karın yüzlerindeki iki kıvrım arasında olgunlaştırır. Syngnathus cinsinden deniziğnelerinin karasularımızda yaşayan 10 türü vardır. Burnu yanlardan iyice yassılmış, saz ve yosunlar arasında küçük organizmalar ve planktonlarla beslenen, boyu 35 cm kadar olan Syngnathus typhle, çoğunlukla derin suları yeğleyen, sürü oluşturan Syngnathus phlegon (18 cm), Syngnathus variegatus (30 cm), Syngnathus schmidti (12 cm), cinsin sularımızdaki en iri türü Syngnathus tenuirostris (40 cm), Syngnathus abaster (15 cm), Syngnathus acus (30 cm), Syngnathus bucculentus (18 cm), Syngnathus taenionotus (20 cm).

DENiZ HIYARI - SEA CUCUMBERS

2008-11-19T10:05:00.004+02:00

Holothuroidea

Denizhıyarları: Denizhıyarları (Holothuroidea) kabuğu oldukça yumuşak, ikiyanlı bakışımı nedeniyle beş kollu olduğu belli olmayan, uzun bedenli derisidikenlileri içeren sınıfa verilen addır. Denizde yaşayan bu hayvanlar derisidikenlilerden çok solucanlara benzer ve ışınsal yapıları bazen belirsiz olur. Sürekli bir iskelet oluşturmayan, küçük kireçli kabartıların (iğnecik) içine gömüldüğü meşine benzeyen bir derileri vardır. Ağız bedenin iki ucundan birinde bulunur. Ağız hayvana hem planktonlarla hem de çamur içindeki canlılarla (derin denizlerde yaşayan biçimler) beslenme olanağı veren, sapları 10-30 arasında değişen hareketli dokunaçların oluşturduğu bir taçla çevrilidir. Bedenin öbür ucunda suyun girdiği ve yanlış olarak bazen"akciğer" adı da verilen karmaşık yapılı borucuklar içeren anüs deliği yer alır. Hayvan bir tehlike sezince, iç organlarının tümünü ya da bir bölümünü anüsten dışarı atar. Daha sonra bu organlar yeniden yerlerine döner. Denizhıyarının derisi üzerinde, hayvanı hareket ettiren ayaklar bulunur (podium). Bir çekmenle son bulan ayaklar, düzenli, bütün bedene boyunca ya da bedenin yalnızca bir yüzünde (bu durumda taban ayakkabı tabanı gibi yassı olur) uzanan 5 şerit halinde sıralanır. Yumurtalar bazen rastgele, bazen de olgunlaştıktan sonra bırakılır. Denizhıyarları, denizlerin derin kesimlerinde en bol rastlanan hayvanlardandır. Bütün denizlerde bulunurlar. Sıcak denizlerde mercan kayalıkları arasında yaşayan bireylerin boyu 1m'yi bulabilir. Büyük Okyanus'un bazı adalarında denizhıyarları toplanır, kurutulur, tütsülenir, Asya pazarlarında ve özellikle Çin'de "trepang" adı altında satılır. Denizhıyarlarının bazı biçimleri orta sularda yaşamaya uyarlanmıştır. Birçok cins ve türe ayrılan denizhıyarları iki büyük öbekte toplanır. Ayaklı denizhıyarları ve ayaksız denizhıyarları. Ayaklı denizhıyarları öbeği üç takıma (Dendrochirota, Aspidochirota, Elasipoda), ayaksız denizhıyarları iki takıma (Synaptida, Molpadida) ayrılır.

DENiZ GUZELi - TRICHECHUS

2008-11-19T09:53:00.007+02:00

Trichechus senegalensis

Denizgüzeli: Denizinekleri takımı Trichecidae familyasından denizgüzeli (Trichechus) Atlas okyanusunun tropikal kesimlerinin kıyı sularında ve bu sulara dökülen ırmaklarda yaşayan memeli su hayvanlarına verilen ortak ad. Denizgüzelleri tembel, otçul, büyük olasılıkla ortakyaşar bakteriler içeren karmaşık mideli iri memelilerdir. Yalnızca tohumlu bitkilerle (su sümbülleri, buğdaygiller, deniz zosteraları) beslenir. Bu hayvanlar, özellikle Fransız Guyanası ve Florida'da kanalları kaplayan bitkilerden kurtulmak için kanallara sokulurlar. Denizgüzelleri 20-30 bireylik sürüler halinde yaşarlar. Boyları 3 m'yi ağırlıkları yarım tonu bulabilir. Etleri için avlanırlar. Dişilerin göğsünde iki memeleri bulunur. Denizgüzellerinin üç türü vardır. En iyi bilinen tür Trichechus manatus, Antillerde ve Amerika'nın Georgia'sından Fransız Guyanası'na kadar uzanan Atlas okyanusu kıyılarında bulunur. Yüzgeçlerinde tırnaklar bulunan tek denizgüzeli türü olan Trichechus inunquis'e Amazon'da rastlanır. Batı Afrika ve Nijer'deyse Afrika denizgüzeli (Trichechus senegalensis) yaşar.

DENiZ GÜLÜ

2008-11-18T00:41:00.003+02:00

Actinia equina

Denizgülü: Hexacorallia sınıfının örnek tipi knidliler şubesinden Actinia cinsinden poliplere verilen genel addır. Kayalık kıyılarda bol bulunur. Katılaşmış düz dibiyle denizaltı kayaçlarına tutunan, iri boyutlu bir polip olan denizgülü, dolayıcı bir dokunaç çemberiyle kuşatılan silindir biçiminde bir gövdeden oluşur. Çemberin ortasındansa ağız açılır. Yutak ve bağırsak boşluğu, bütünü örtemeyen düşey bölmelerle birbirinden ayrılır. Sınıfın adından da (Hexacorallia) anlaşılacağı gibi (hexa=altı) dokunaçlar ve bağırsak bölmeleri hep 6'nın katlarına eşit sayıdadır. Bu ışınsı bakışımdan başka, yarık biçimindeki ağız ve iki iç ve karşıt sifonoglif ile belirlenen iki yanlı bir bakışım daha vardır. Mide bölmeleri eşeylik organlarını ve akontiyaları taşır. İçten ortak yaşar hayvanları barındırır. Döllenmiş yumurtadan planula adı verilen bir larva çıkar. Planula kendi başına tutunarak doğrudan doğruya küçük bir polip olarak gelişir.

DENiZ FiLi - ELEPHANT SEAL

2008-11-18T00:33:00.008+02:00

Mirounga leonina

Denizfili: Fokgiller familyasından denizfili (Mirounga leonina) Antartika denizlerinde yaşayan, kafadanbacaklılarla beslenen iri fok. Erkeklerin bir çeşit hortumu vardır ve soluk verirken bu hortumu şişirirler. Yeni Zelanda ve Kerguelen adaları kumsallarında ürerler.

DENiZ BADEMi

2008-11-18T00:14:00.006+02:00

Philine angasi

Denizbademi: Philinidae familyasından denizbademi (Philine) yarım yumurta biçiminde, arkadan solungaçlı karındanbacaklı yumuşakça cinsinin genel adıdır. Bedeni mantoyla örtülüdür. Yarısaydam kavkısı beyazdır. Denizin derin kesimlerinde bulunur.

DENiZ AYISI

2008-11-17T23:54:00.005+02:00

Callorhinus ursinus

Denizayısı: İrikulaklıgiller familyasından denizayısı (Callorhinus ursinus veya Arctocephalus ursinus) Pribilof ve Commandeur adalarıyla Robben adasında yaşar. Koyu renkli postları makbuldür. Boyları 1,5-2,5 m arasında değişir. Denizayıları zamanlarının büyük bölümünü suda geçirir. Tek başlarına veya küçük koloniler halinde yaşarlar. Çiftleşme döneminde erkekler birkaç dişiden oluşan bir harem kurar. Haremdeki dişilerin sayısı 40'a kadar çıkabilir. Anneler haftada birkaç kez denize açılarak yiyecek arar ve dönüşlerinde binlerce yavru arasından hiç şaşırmadan kendi yavrularını bulurlar.

DENiZ ATI - SEAHORSE

2008-11-17T23:46:00.006+02:00

Hippocampus hippocampus

Denizatı: Deniziğnesigiller familyasından Hippocampus cinsinden deniz balıklarının ortak adıdır. Başı beden eksenine dikey duran, ağzı boru biçiminde, küçük bedenli (en çok 20 cm), kuyruk yüzgeci olmayan ve anal yüzgeçleri küçük olan bu balıklar yarı düşey durumda yüzer. Yumurtaların olgunlaşmasıyla erkek ilgilenir. Denizatının bedeni, birbirine eklemlenmiş kemiksi levhalardan oluşan bir zırhla kuşatılmıştır. Boru biçimindeki ağzında diş yoktur. Hayvan, deniz suyunu içine çekerek çok küçük avları yakalayarak beslenir. Solungaçları sorguç biçimindedir. Uzun, koni biçimindeki kuyruğu çoğunlukla kavrayıcıdır. Böbreklerinde malpighi cisimcikleri yoktur. Normal gelişimlerini tamamlamış tek yüzgeçleri göğüs ve sırt yüzgeçleridir. Sırt yüzgeci, beden hemen hemen düşey dururken yüzmesini sağlar. Dişiler yumurtalarını erkeğin karnındaki bir kuluçka kesesine bırakır. Erkek yumurtaları hemen döller ve bir çeşit çok damarlı etene sayesinde yavrular yumurtadan çıkıcaya kadar yumurtaların olgunlaşmasını sağlar. Denizatının 20 kadar türü bilinir. En tanınmış türleri arasında, karasularımızda da bulunan denizatı (Hippocampus hippocampus) ve Hippocampus ramulosus sayılabilir.

DENiZ ASLANI

2008-11-02T13:00:00.004+02:00

Zalophus californianus

Denizaslanı : İrikulaklıgiller familyasından yalnızca güney denizlerinde ve Büyük Okyanus'ta yaşayan küçük kulaklı, yüzgeç ayaklılar takımından deniz memelisidir. Denizaslanlarını foklardan yalnızca kepçe kulakları değil ön ve arka üyelerinin yapısı da ayırır. Ön üyeleri yana kaymıştır. Arka üyelerse öne dönüktür ve bu durum toprak üzerinde oldukça çevik biçimde yürümelerine olanak verir. Oysa yüzme ön üyelerle gerçekleştirilir. Erkekle dişi birbirinden iyice farklıdır. Erkek dişiden dört kat daha büyük olabilir. Üreme mevsiminde denizaslanları kıyıda haremler oluşturarak toplanırlar. Haremler erkeğin savunduğu belirli bir alana yerleşirler. Denizaslanları, denizde mürekkep balıkları, balıklar ve kabuklular avlayarak beslenirler. Başka yüzgeçayaklılar da denizaslanlarını avlarlar. Denizaslanlarını denizayılarından ayırt etmek gerekir. Denizaslanları Büyük Okyanus'ta ve Güney yarıkürede yaşarlar. Başlıca denizaslanı türleri arasında çoğunlukla sirklerde kullanılan Kaliforniya denizaslanı (Zalophus californianus) ve Japonya'dan Kaliforniya'ya kadar yayılan kuzey denizaslanı ya da Steller denizaslanı (Eumetopias jubatus) sayılabilir. Kürklü denizaslanları bütün güney denizlerine yayılırlar. Bütün denizaslanları hem etleri hem de yağları için avlanır. Günümüzde denizaslanları yıllık av kotalarının konmasıyla soylarının tükenmesi tehlikesine karşı korunmaktadırlar. Denizaslanlarının kürkleri güzel ve sağlam olmasına karşın su samuru kürkünün yanında değerli sayılmazlar. Denizaslanlarından askeri amaçlarla yararlanma konusunda ABD'de patlayıcı yerleştirme, mayın tarama gibi konularda denemeler yapılmaktadır.

DENiZ ANASI - JELLYFISH

2008-11-02T12:53:00.004+02:00

Aurelia aurita

Denizanası : Gerçek medüzler takımı Semeostomae alttakımında denizanası (Aurelia aurita) Avrupa'yı çevreleyen denizlerde sık rastlanan Acalephae öbeğinde iri medüz. Denizanasının, duyuorganlarının çıktığı sekiz yırtıkla donanan bir şemsiyesi vardır. Şemsiyenin kenarlarında da çok sayıda dokunaç bulunur. Manubriyum, her birinde ağza kadar ulaşan birer kanal bulunan dört kolla devam eder. Kolların arasında dört eşey kesesi yer alır. Döllenme dışarda gerçekleşir. Yumurtadan çıkan larva (plamula) tutunur ve scyphistoma'ya dönüşür. Scyphistoma strobilasyon'la çok sayıda medüz ya da ephyra verecek biçimde tomurcuklanır, her ephyradan da bir denizanası oluşur.

DENiZ AKBALIĞI

2008-11-02T12:31:00.004+02:00

Lucioperca marina

Deniz akbalığı : Hanigiller familyasından deniz akbalığı (Lucioperca marina) Karadeniz'de ve ılık denizlerin sığ kesimlerinde yaşayan kemiklibalıktır. Henüz Akdeniz'e kadar yayılmamıştır. Boyu 60 cm'ye kadar çıkar. Dişiler yumurtalarını kıyılardaki taş ve bitkilerin üzerine yapıştırır.

ÇiViLi KÖPEKBALIĞI

2008-11-02T12:28:00.003+02:00

Echinorhinus brucus

Çivili köpekbalığı : Camgözgiller familyasından çivili köpekbalığı (Echinorhinus brucus) ılık ve serin denizlerde yaşayan yırtıcı kemiklibalıktır. Dipleri yeğleyen çivili köpekbalığının bedeninde yüzlerce sivri uçlu, sert kabartı vardır. Eti bazı ülkelerde "beyaz som balığı" adı altında satılır.

ÇiViSiZ KALKANBALIĞI

2008-11-02T12:19:00.004+02:00

Scophthalmus rhombus

Çivisiz kalkanbalığı : Kalkanbalığıgiller familyasından çivisiz kalkanbalığı [dişi kalkanbalığı da denir (Scophthalmus rhombus)] sağ yanına yatan, küçük ve kaygan pullu, kemiksi çıkıntıları bulunmayan, dipte yaşayan kemiklibalıktır. 400 m derinliğe kadar inen kumlu diplerde dolaşan çivisiz kalkan, kabuklular ve balıklarla beslenir.

ÇiViLi KALKANBALIĞI

2008-11-02T12:16:00.003+02:00

Psetta maxima

Çivili kalkanbalığı : Kalkanbalığıgiller familyasından çivili kalkanbalığı (Psetta maxima) bütün Kuzey Atlas Okyanusu'nda ve Akdeniz'de yaşayan büyük yassı balıktır. Çivili kalkanbalığı sağ yanına yatar. Bedeni pulsuzdur ama kemiksi kabartılar ve lekelerle kaplıdır. Çok büyük bir renkteşleşme yeteneği vardır. Yırtıcı bir balıktır. Kabuklular ve balıklarla beslenir. Çok lezzetli olan eti, ortaçağda tuzlanır ve morina balığı gibi fıçılara basılırdı. Türkiye sularında boyu 1 m'yi, ağırlığı 25 kg'ı bulabilir.

ÇiPURA - SPARUS AURATA

2008-11-02T12:10:00.004+02:00

Sparus aurata

Çipura : İzmaritgiller familyasında çipura [çupra da denir (Sparus aurata)] sırtı gri-mavi, gözleri arasında sarı bir leke, kapakçığında kırmızı çerçeveli siyah bir leke bulunan kemiklibalıktır. Güney Ege ve Akdeniz kıyısındaki bölgelerimizde alyanak adıyla da bilinen çipura, Akdeniz ve Ege denizi'nde çok yaygındır. Kıyı diplerini, limanları ve kıyı gölcüklerini yeğler. Çenesinin ön kısmında uzun kesici dişleri vardır. Arka kesimindeyse azı dişlere benzeyen 3-5 iri dişi vardır ve bunlarla kabukluların kavkılarını öğütür. Türkiye sularında boyu 50 cm'ye ulaşır. Eti çok lezzetlidir.

ÇIRÇIR BALIĞI

2008-11-02T10:49:00.009+02:00

Symphodus melops

Symphodus melanocercus

Symphodus tinca

Symphodus roissali

Çırçır balığı : Lapinagiller familyasından çırçır balığı, sıcak ve ılık denizlerin en sığ yerlerinden 250 m derinliklere kadar yayılan Symphodus, Crenilabrus ve Labrus cinsinden küçük kemiklibalıkların ortak adıdır. Çırçır türlerinden Labrus bimaculatus'un renkleri canlıdır. Erkek ve dişilerin renklerinde büyük farklılıklar görülür. Türkiye sularında yaşayan 10 çırçır türü vardır. Bunların üçü yalnızca çırçır adı altında toplanır. Deniz dipleri veya yosunlarla kaplı kayaçlar arasında yaşayan, kabuklularla beslenen, boyu en çok 25 cm'yi bulan Symphodus melops, boyu en çok 18 cm olan Symphodus mediterraneus, sularımızdaki en küçük tür olan Symphodus doderleini ise 10 cm kadardır. Türkiye denizlerinde öbür çırçır türleri ise şunlardır: Taraklı çırçır (Ctenolabrus rupestris 15 cm'e kadar), bıldırcın çırçırı (Symphodus roissalli 15 cm'e kadar), uzun çırçır (Symphodus rostratus 15 cm'e kadar), lekeli çırçır (Symphodus tinca 25 cm'e kadar), karakuyruk çırçır (Symphodus melanocercus 14 cm'e kadar), çil çırçır (Symphodus doderleini 10 cm'e kadar).

ÇEKiÇBALIĞI - SPHYRNA SP.

2008-11-02T10:38:00.006+02:00

Sphyrna lewini

Sphyrna mokarran

Çekiçbalığı : Çekiçbalığıgiller familyasında çekiçbalığı (Sphyrna cinsi) sıcak ve ılık denizlerin orta sularında yaşayan, başının iki yanında gözlerinin yer aldığı iki çıkıntı bulunan köpekbalıklarının genel adı. Çekiçbalıkları yazın sıcak denizlerde, beslendikleri balıkların oluşturduğu sürülerin peşinde dolaşırlar. Olta ve ağla avlanırlar. Ne var ki, çok iri olduklarından avlanırken dikkat etmek gerekir. Türkiye sularında üç türü bulunur. Bunlar, küçük gözlü çekiçbalığı adıyla da bilinen Sphyrna tudes (boyu 4,5 m), Sphyrna zygaena (boyu 4 m) ve Sphyrna lewini (boyu 3 m).

ÇARPAN BALIĞI - TRACHINUS RADIATUS

2008-11-02T10:33:00.003+02:00

Trachinus radiatus

Çarpanbalığı : Trakonyagiller familyasından çarpanbalığı (Trachinus radiatus ya da Siganus luridus) serin ve ılık denizlerin kıyı bölgelerinde yaşayan, birinci sırt yüzgecinde siyah bir leke bulunan kemiklibalıktır. Çok yırtıcı bir balık olan çarpanbalığı, küçük balıklar, kabuklular, yumuşakçalar vb. ile beslenir. Eti beyaz, gevrek ve lezzetlidir. Boyu en çok 40 cm olabilir.

ÇAPAKBALIĞI - ABRAMIS BRAMA

2008-11-02T10:28:00.003+02:00

Abramis brama

Çapakbalığı : Sazangiller familyasından çapakbalığı [Abramis brama (cibrebalığıda denir)] Avrupa, Batı Asya, Kafkasya ve Aral bölgelerinde, Anadolu'nun birçok tatlı sulu göl ve ırmaklarında yaşayan kemiklibalık. Bedeni yassı, yüksek, sıkı ve sert pullarla örtülüdür. Sırt yüzgeci kısa, anal yüzgeci uzun, ağız çevresi sakalsızdır. Ağız açıklığı küçük ve hafif aşağıya dönüktür. Sakin ve sıcak suların dibe yakın kesimlerinde yaşar. Dip çamurunu karıştırarak bulduğu omurgasızlar ve bitki döküntüleriyle beslenir. Sularımızda boyu 50 cm'yi bulabilir. Çapakbalıkları, sakin ve derin sularda yüzer, oltayla avlanır. Oltaya kenevir tohumu küspesi, pişmiş buğday, kuru ekmek kırığı ve ezilmiş patates karışımından yapılmış bir yem takılır. Balığı yakalayabilmek için, oltanın, yem takılmış iğnenin dibe oturacak biçimde ayarlanması gerekir. Çapakbalığı avında kullanılan yemler çok çeşitli olabilir: bir miktar et kurdu veya çamur kurdu, humus kurdu, küçük bir kurtla yerleştirilen patates parçası.

CONUS

2008-11-02T05:35:00.005+02:00

Conus marmoreus

Conus

Conus : Konikavkılıgiller familyasının örnek tipi conus (Conus marmoreus), etçil, zehirli, önden solungaçlı ve karındanbacaklı yumuşakça. Conus cinsi üyeleri, ön kesimi güdük, arka kesimi küt, dar ayaklı, ince göz dokunaçlı, çıkıntılı sifonlu hayvanlardır. Uzun, koni biçimli, çoğunlukla keçemsi dış deriyle kaplı kavkıları, canlı renkli bir zemin üstüne kahverengi desenlerle bezelidir. 150 kadarına Üçüncü Zaman arazilerinde fosil olarak rastlanan 500'ü aşkın türü bilinir. Yaşayan türleri sıcak denizlerde bulunur (Akdeniz'de bir tek türü vardır) ve yarıklara, kayaların deliklerine ve mercan kayalıklarında az derin gölcüklere sığınır.

CERiTHiUM

2008-11-02T05:32:00.003+02:00

Cerithium eburneum

Cerithium : Cerithiidae familyasından cerithium önden solungaçlı karındanbacaklı yumuşakçaları içeren cinsin adıdır. Dokunaçları az gelişmiştir. Gözleri dışarıda, dokunaçların dibine yakın yerdedir. Kısa bir sifonu ve uzun yumurtamsı bir ayağı vardır. Deliksiz kavkısı dayanıklı, uzun bir kule biçimindedir ve yumurtamsı ağızlıdır. Cerithium cinsi üyeleri, yerkürenin bütün sıcak ve ılıman denizlerinde yaşar. Üst kretase dönemi katmanlarından başlayarak fosillerine rastlanır. Eosen devrinde çok yaygınlaşmıştır.

BIYIKLI BALIK - BARBUS BARBUS

2008-11-02T05:25:00.003+02:00

Barbus barbus

Bıyıklıbalık : Bıyıklıbalık (Barbus barbus) tatlı sularda yaşayan, üst dudağında iki çift bıyık bulunan, sırt ve kısa anal yüzgeçleri olan kemikli bir balıktır. Türkiye'de en yaygın tanınan bıyıklıbalık türü Barbus barbus'tur ve bıyıklıbalık, froti, hasbalık, imsirik, kersine, mayabalığı, sarı bıyıklıbalık ve sirpzbalığı adlarıyla tanınır. Bıyıklıbalıklara temiz ve akıntılı sularda, çakıllı ve kumlu diplerde (bunlar küçük avları yakalayarak beslenir) rastlanır. Bıyıklıbalık daha soğuk ve daha bol oksijenli sulara giderek mayıs ayında yumurtlar. Barbus cinci üyelerinin Oligosen'den bu yana yaşadıkları bilinir. Barbus cinsinin birçok türü Afrika'da Nil'den Zambezi'ye kadar uzanan alanda bulunur. Bazı türlere Büyük Sahra'daki geçici su kaynaklarında bile rastlanır. Kör olan bazı türlerse mağaralarda yaşar. Asya'daki türler arasında, Barbus cinsinin en iri üyesi Mahser (boyu 3 m'yi bulabilir) de yer alır. Bıyıklıbalık, akarsuların en hızlı aktıkları kesimi ve özellikle de köprü ayakları yakınında oluşan çalkantılı kesimleri sever. Dipten beslenir ve hemen hemen bütün yemlere gelir. Bıyıklıbalığı avlamak için kurşunlu olta çok uygundur. Bıyıklıbalık, suya çok yakın geçen çekirgeleri yakalayabilmek için suyun dışına bile sıçrayabilir.

BEYAZ BALiNA - BELUGA

2008-11-02T05:17:00.003+02:00

Beyaz Balina : Monodontidae familyasından Beyaz Balina (Delphinapterus leucas) nar balinasına benzer dişlibalinadır. Beyaz Balina nam-ı diğer Beluga'nın boyu 5 m'yi bulabilir. Nar balinası gibi beluganın da sırt yüzgeci yoktur. Beyaz balinalar büyük sürüler oluşturur veırmakların iç kesimlerine kadar çekinmeden girer. Zaman zaman Ren gibi büyük ırmaklarda sürüden ayrılarak yolunu şaşırmış belugalara rastlanır. Beyaz balinalar kanaryalarınkine benzer ıslıksı sesler çıkararak birbirleriyle anlaşırlar. Kabuklular, mürekkep balıkları ve yassı balıklarla beslenirler. Başlıca düşmanları insan ve katil balinadır. Düşmanlarının aşırı avlanması nedeniyle sayıları iyice azalmıştır. Beyaz balinanın Türkiye'de, Rusya'dan kaçıp Sinop kıyılarına gelip halkın sevgilisi olan ve Beyaz Balina Aydın adını almasıyla popülerliği artmıştır.

BERLAM

2008-11-02T05:09:00.006+02:00

Merluccius merluccius

Berlam - Barlam : Mezgitgiller familyasından Berlam (Merluccius merluccius), boyu 80-100 cm, ağırlığı 3-4 kg, ılık ve oldukça soğuk denizlerde yaşayan kemiklibalıktır. İki sırt, bir anal yüzgeci vardır. Alt çenesinde deri çıkıntısı ya da bıyık bulunmaz. Gündüzleri oldukça derinlerde, geceleri ve bulutlu havalarda yüzeye yakın kesimlerde dolaşır. Eti lezzetlidir. Manyat, ığrıp, difana ve trol ağlarıyla ve el oltasıyla avlanır.

BARBUNYA

2008-11-02T03:56:00.013+02:00

Mullus barbatus ponticus

Mullus surmuletus

Mullus barbatus barbatus

Upeneus pori
Upeneus moluccensis

Barbunya : Mullidae familyasında barbunya (Mullus barbatus) sıcak ve ılık denizlerde yaşayan, çenesi bıyıklı, sırtı esmer-kırmızı, yanları sarımsı pembe ya da erguvani-kırmızı, eti çok lezzetli kemiklibalıktır. Barbunya, canlıyken kırmızı, ölünce kahverengi-yeşildir. Dayanıksız ve iri pulları, iki sırt yüzgeci vardır. Kıyıya yakın kumlu ve çamurlu diplerde büyük sürüler halinde dolaşır. Dokunma ve tatma organları bakımından zengin bıyıkları sayesinde yerlerini saptadığı omurgasızlarla beslenir. Türkiye sularında rastlanan dört türü vardır. Barbunya (Mullus barbatus) boyu 40 cm, tekir (Mullus surmuletus) boyu 25 cm, nil barbunyası (Upeneus asymmetricus) ile paşa barbunyasıysa (Upeneus moluccensis) Süveyş kanalının açılmasıyla Hint okyanusu ve Kızıldeniz'den gelerek Ege denizi'ne ulaşan türlerdir. Küçük kafalı (Toplam boyunun yaklaşık 1/5 i kadardır) . Alt çenesinin altında iki sakal bulunur. Yan profilden burnu dik görünür. Ağız kenarı gözlerle hemen hemen aynı hizadadır. Gözün altında küçük pullar bulunur. Üst çene dişşizdir. Arka ve yan bölgelerde uzunlamasına sarı bantlar yerine kırmızımsı-pembe renklenme görünür. Sırt yüzgeçlerinde siyah lekeler bulunmaz. Vücudu yanlardan basık görünümdedir. Sırt bölgesindeki yüzgeçler oldukça ayrıktır. İlk yüzgeçte 8 diken bulunur. İkincisinde 1 diken, 8 yumuşak dikenimsi uzantı bulunur. Pulları geniş ve ayrıktır. Uzunluğu max 30 cm. Genel uzunluğu 10-15cm dir. Başı oldukça dik, vücudunda ve yüzgeçlerinde leke yoktur. Kıyılardaki çakıl, kum ve çamur diplerinde bulunur. Fakat 20-200 m derinliklerde de rastlanabilir. Genelde Akdeniz, Azak Denizi, Britanya adalarından Senegal kıyılarına kadar Atlas Okyanusu'nun doğusunda bulunur. Besinlerini genellikle dipteki omurgasızlardan seçer (Kurtçuk, yumuşakçalar, bentik crustacea'ler) ve ayrıca zooplankton, balık larvası ve bitkisel debris ile beslenir. Küçük balık sürüleri olarak yazı derin sularda geçirirler. Deniz kıyılarının sıcaklığı 7-8 dereceye ulaşınca buralara gelir. Kıyı sıcaklığı 15-16 derece olunca tekrar derin sulara giderler. Haziran-Eylül ayları arasında 9-23 derece arasında ürerler. 1 yaşını doldurunca (8-11 cm) üreyebilirler. Dişileri erkeklerden daha çok yaşarlar.Ülkemizde yılda ortalama 2 ile 5 bin ton arasında avlanır.

AVUSTRALYA DUGONGU

2008-10-29T21:15:00.006+02:00

Dugong dugong

Avustralya Dugongu : Dugonggiller familyasından Dugong dugong, Hint okyanusu'na özgü, otçul, deniz inekleri takımından deniz memelisidir. Avustralya dugongu çatallı olmayan kuyruğuyla diğer denizineklerinden (denizgüzelleri) kolayca ayırt edilir. Erkeklerin savunma için çok gelişmiş kesici dişleri vardır. Avustralya dugonglarının boyu 3m'yi bulabilir. Geceleri dolaşırlar ve Zostera'lar ve başka deniz fanerogramlarıyla beslenirler. Lezzetli eti ve yağı çok makbuldür.

ARGONAUTA

2008-10-29T21:12:00.004+02:00

Argonauta argo

Argonauta : Argonautidae familyasının örnek tipi olan Argonauta argo, sıcak denizlerde, kıyılardan uzakta ama yüzeye yakın yaşayan iki solungaçlı, kafadan bacaklı yumuşakçalardır. Argonautalarda ve aynı familyanın ona yakın cinslerinde dişiler erkeklere göre çok iridir (uzunlukları 60 cm). Dişi, çeşitli bezekler taşıyan zarif bir kavkı salgılar. Bu kavkı dişinin çok sayıda küçük yumurta bıraktığı bir yuvadır. Dişi argonauta zar kıvamındaki yassı 8 kolundan ikisiyle kavradığı bu yüzer yuva üstünde kuluçkaya yatar. Erkeğin kollarından biri (hectocotyle) karmaşık bir döllenme aygıtına dönüşmüştür. Erkek kavkı salgılamaz. Argonauta argo Akdeniz'de de sık görülen bir yumuşakçadır.

ARAPAYMA

2008-10-29T21:08:00.005+02:00

Arapaima gigas

Arapayma : Osteoglossidae familyasından Arapaima gigas Güney Amerika'nın ekvator bölgelerindeki tatlı sularda yaşayan kemikli balık. Brezilyalılar'ın pirarucu dedikleri arapayma, Tuna nehrinde yaşayan yayın balığıyla birlikte tatlı su balıklarının en irisidir. Boyunun 5 m ve ağırlığının 100 kg olduğu söylenir (ama kesin olarak bilinen en yüksek rakam 2 m boy 100 kg ağırlıktır) ve 20 yıl kadar yaşar. Durgun ve sığ sularda bulunur, canlı hayvancıklarla beslenir, ayrıca bitki ve planktonları solungaçlarıyla süzerek yemekten de geri kalmaz. Yüzme kesesi su yüzünde havayla solunumunu sağlar. Etinin lezzetli olması sebebiyle büyük ölçüde avlanır, tuzlu ya da kurutulmuş olarak saklanır.

APLYSIA - APLiSYA

2008-10-29T21:06:00.004+02:00

Aplysia - Aplisya : Geniş ve etli ağız dokunaçları bulunan, çıplak ve uzunca gövdeli, arkadan solungaçlı deniz yumuşakçası Aplysiidae familyasının örnek tipidir. Aplisyanın boyu 25 cm kadardır.Güzel menekşe renginde bir sıvı salgılayan salgıbezi vardır. Bütün denizlerde bulunur. Aplysia depilans, laminaria bölgesinin sınırında (15-20m) yaşar. Yumurtaları az ya da çok dolaşık bir iplik biçiminde bir arada toplu bulunur. İtalyan balıkçılar bu hayvana deniz şehriyesi derler.

APHANIUS

2008-10-29T21:03:00.007+02:00

Aphanius : Aphanius Dişli sazangiller familyasında tatlı sularda yaşayan kemikli balık türüdür. Türkiye sularında bir çok türü yaşar. En yaygın türü Aphanius fasciatus'un erkekleri zeytin yeşili ve mavimsi, dişileri gri yeşil ve zebra gibi enine çizgili olur. Dayanıklı bir akvaryum balığıdır.

AHTAPOT

2008-10-29T21:00:00.006+02:00

Octopus vulgaris

Ahtapot : Ahtapot (Octopus vulgaris) bir kabuklu yiyicidir. Ucu çekmenli uzun kollarıyla yengeçleri, istakoz ve çeşitli kabukluları yakalar ve çengelli gagasıyla yırtıp parçalar. Yarı açık kabuklu büyük hayvanların kabukları arasına kapanmasınlar diye bir taş parçası soktuğu ve ondan sonra yumuşakçayı parçaladığı görülmüştür. Tükürük bezlerinden şiddetli bir zehir salgılar. Ya ısırırken bu zehri kurbanlarına sokar ya da yengeçleri boğmak için çevresine yayar. Ahtapotlar hemen hemen bütün denizlerde görülür ve boyu 2 metreyi bulan türleri vardır. Ahtapotun eti yenir ve çok makbuldür. Derin olta avcılığında yem olarak kullanılır. Ahtapotlar barındıkları oyuklardan çengelle tutulup çıkarılır ya da açık suda zoka ile avlanır.

AGONIDAE

2008-10-29T20:54:00.004+02:00

Agonidae : Yunanca agnatos yani eklemsiz kelimesinden gelen Agonidaee Kuzey Kutbu dolaylarındaki soğuk denizlerde ya da derinlerde yaşayan, başı ve gövdesi bütünüyle kemikleşmiş plakalarla kaplı, iskorpit benzeri kemikli balıklar familyası örneğidir. Agonus cataphractus türüne Kuzey denizinin Avrupa kıyılarında rastlanır.

PALAMUT FIRINDA

2008-10-29T20:51:00.002+02:00

PALAMUT FIRINDA : 4 kişilik Malzeme:
2 palamut (boylamasına ikiye bölünmüş)
4 iri domates (kabukları soyulup, doğranmış)
100 g margarin
4 adet soğan (piyaz doğranmış)
4 adet defne yaprağı
1 limonun suyu
1 tatlı kaşığı tuz
1 demet maydanoz (kıyılmış)
10 adet tane karabiber
Yapılışı:Bir tepsiye margarini koyup eritin. Balıkları dizin, üzerlerine soğan ve domatesleri yayın. Tuz, karabiber,defne ve limon suyunu koyun. Maydanozu serpin. Ocak üzerinde 2 dk kaynatın. Üzerini yağlı kağıt ile kapayıp kızgın fırında 10 dk pişirin.

KAĞITTA BARBUNYA

2008-10-29T20:50:00.001+02:00

KAĞITTA BARBUNYA : 4 kişilik Malzeme:
8 barbunya balığı (pulları kazınıp içi temizlenmiş)
1 demet maydanoz (kıyılmış)
2 adet domates (doğranmış)
4 adet defne yaprağı
1 limonun suyu
1/2 tatlı kaşığı tuz
75 g margarin
1 tabaka yağlı kağıt
1 limon (kabuğu soyulup dilimlenmiş) Yapılışı:Yağlı kağıdı kalp biçiminde kesin. Margarin ile iyice yağlayın. Kalbin bir tarafına balıkları dizin. Üzerlerine diğer malzemeyi koyun. Kalbin diğer tarafını kıvırarak iyice kapatın. Fırın tepsisine koyup 10 dk pişirin. Kağıt içinde servis yapın. Her porsiyon için ayrı bir kalıp da hazırlayabilirsiniz. *Barbunya yerine tekir de kullanabilirsiniz.

KiREMiTTE LEVREK

2008-10-29T20:47:00.002+02:00

KiREMiTTE LEVREK : 2 kişilik Malzeme:
2 adet levrek
2 adet kırmızı biber
2 adet havuç
2 adet defne yaprağı
2 adet orta boy domates
1 adet orta boy patates
2 yemek kaşığı tereyağı
sıvı yağ
1 adet limon
tuz
Yapılışı:Levrekleri yıkayın, kurulayın. İçlerine ve üstlerine sıvı yağ ve limon suyu sürün. Tuzlayın. Levreklerin içlerine birer tane defne yaprağı koyun. Biberleri közleyin, soyun, doğrayın. Patatesi ve havucu kaynar suda 15 dakika haşlayın. Patatesleri küp, havuçları halka doğrayın. Domatesleri soyun ve küp doğrayın. Kiremite sebzeleri koyun, üzerine levreği yerleştirin. Levreğin etrafına yine sebzeleri dizin. Terayağını eritip balığın üzerine dökün. Önceden ısıtılmış 200 derece fırında 20-25 dakika pişirin.

DiL BALIĞI PRENSES

2008-10-29T20:45:00.002+02:00

DiL BALIĞI PRENSES : 10 kişilik Malzeme:
3 kg dil balığı (fileto)
2 kg ıspanak
1 adet soğan (ince doğranmış)
4 adet defne yaprağı
2 limonun suyu
1 tatlı kaşığı tuz
200 g margarin
1 fincan beyaz şarap
150 g kaşar peyniri (ince uzun doğranmış)
250 g beşamel sos Yapılışı:Bir tepsiyi margarinle yağlayın. Dil balığı filetolarını ikiye katlayarak dizin. Tuz, limon suyu, defne yaprağı ve şarabı koyun. Üzerini yağlı kağıtla kapatarak 10 dk pişirin. Ispanakları tuzlu suda 10 dk haşlayıp süzdürün. Suyunu iyice sıkın ve doğrayın. Bir tencerede 100 g margarini kızdırıp soğanı pembeleştirin. Ispanakları katarak 5 dk kavurun. Servis tabağına alın. Üzerine dil balıklarını, kaşar peyniri dilimlerini dizin. Defne yapraklarını çıkararak balıkların suyunu hazırladığınız beşamel sosuna katın, karıştırın. Balıkların üzerine dökerek servis yapın.*Dil balığı yerine her türlü kılçıksız, beyaz etli balık kullanılabilir.

NORMANDiYA USULÜ DENiZ ÜRÜNLERi

2008-10-29T20:41:00.003+02:00

NORMANDiYA USULÜ DENiZ ÜRÜNLERi : 10 kişilik Malzeme:
1 kg dil balığı
1/2 kg levrek (fileto)
10 iri karides
50 adet iç midye
1/2 kg mantar (ince doğranmış)
100 g margarin
4 adet defne yaprağı
2 limonun suyu
2 tatlı kaşığı tuz
100 g margarin
1 fincan beyaz şarap
100 g kaşar peyniri (rendelenmiş)
1/2 kg beşamel sos Yapılışı:Karidesleri çiğ olarak ayıklayın. Midyeleri 5 dk haşlayın. Isıya dayanıklı bir kabı margarinle iyice yağlayın. Balık filetolarını dizin ve üzerine karidesleri ve midyeleri koyun. Defne yaprağı, tuz, beyaz şarap, limon suyu ve yarım bardak su ekleyerek 10 kaynatın. Beşamel sosun içine mantarları, doğranmış bir-iki karides ve midye katın. Balıkların suyunu katarak inceltin. Hazırladığınız Normandiya sosunu deniz ürünlerinin üzerine dökün. Kaşar rendesi serperek fırında gratine edin.*Levrek ve dil yerine mercan, sinarit, çinekop, kiliç, pisi gibi kilçiksiz baliklar da kullanilabilir.

COOKIE SAINT JACK

2008-10-29T20:38:00.002+02:00

COOKIE SAINT JACK : 10 kişilik Malzeme:
10 adet istiridye kabuğu veya 30 adet iri midye kabuğu
50 adet iç midye
10 karides doğranmış
1 kg balık filetosu (levrek, dil, mercan gibi balıklardan, kuşbaşı doğranmış)
100 g mantar (ince doğranmış)
75 g margarin
3 adet defne yaprağı
1 limonun suyu
1 tatlı kaşığı tuz
100 g margarin
1 fincan beyaz şarap
100 g kaşar peyniri (rendelenmiş)
200 g beşamel sos Yapılışı:Margarini bir tepsiye koyup eritin. Karides, mantar ve midyeleri koyarak 3 dk karıştırarak pişirin. Balıkları, tuz, defne, şarap ve limon suyunu katarak 5 dk pişirin. Suyunu süzdürerek kabukların içine dağıtın. Beşamel sosu balıkların suyu ile incelttikten sonra kaşıkla üzerlerine koyun. Kaşar rendesi serpip fırında gratine edin.